બુધવારે, પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા, જેના પગલે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે **16 પૈસા** ઘટીને **₹96.32** પર પહોંચ્યો. મજબૂત સ્થાનિક શેરબજારે થોડો ટેકો આપ્યો હોવા છતાં, તેલની આયાત ખર્ચમાં વધારો અને વિદેશી ભંડોળના આઉટફ્લોએ સ્થાનિક ચલણ પર દબાણ જાળવી રાખ્યું.
રૂપિયો કેમ નબળો પડ્યો?
બુધવારના વેપાર સત્ર દરમિયાન, ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું અને તે યુએસ ડોલર સામે 16 પૈસા ઘટીને ₹96.32 પર બંધ રહ્યો હતો. અગાઉના સત્રમાં રૂપિયો 48 પૈસા નબળો પડ્યો હતો. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલી અસ્થિરતા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાની સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ વધી છે અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $85.13 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા છે.
તેલના ભાવની રૂપિયા પર અસર
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે, ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ એક સીધો પડકાર છે. વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ આયાતકારોમાંના એક તરીકે, ઊંચા ભાવનો અર્થ આયાત બિલમાં વધારો થાય છે, જે સ્થાનિક તેલ કંપનીઓ દ્વારા યુએસ ડોલરની માંગ વધારે છે. ડોલરની આ માંગ ઘણીવાર રૂપિયાને મજબૂત થવાની સંભાવનાને મર્યાદિત કરે છે, ભલે યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ જેવી અન્ય પરિબળોમાં ઘટાડો જોવા મળે. બુધવારે, યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ 0.14% ઘટીને 100.78 હતો, પરંતુ તે ઊર્જાના ભાવમાં થયેલા વધારાની નકારાત્મક અસરને ઓછી કરવા માટે અપૂરતો હતો.
સ્થાનિક આર્થિક પરિસ્થિતિ અને બજાર પ્રવાહ
જ્યારે રૂપિયો સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે સ્થાનિક ઇક્વિટી બજારોમાં સ્થિતિસ્થાપકતા જોવા મળી હતી. સેન્સેક્સ 130.49 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 26.45 પોઈન્ટ વધ્યા હતા. જોકે, ઇક્વિટી બજારનું પ્રદર્શન હંમેશા ચલણની મજબૂતીમાં પરિણમતું નથી, ખાસ કરીને જ્યારે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ચોખ્ખા વિક્રેતા હોય. મંગળવારના ડેટા દર્શાવે છે કે FIIs એ ₹739.69 કરોડ ની ઇક્વિટીનું વેચાણ કર્યું હતું, જે રૂપિયા પર વેચાણના દબાણમાં વધારો કરે છે. રોકાણકારો ઘણીવાર આ પ્રવાહો પર નજીકથી નજર રાખે છે, કારણ કે સતત FII વેચાણ સ્થાનિક બજારની વૃદ્ધિને ધ્યાનમાં લીધા વિના ચલણને નબળું પાડી શકે છે.
બાહ્ય દબાણો ઉપરાંત, સ્થાનિક ફુગાવાની સ્થિતિ પણ ધ્યાન માંગે છે. જથ્થાબંધ ભાવ ફુગાવો જૂનમાં 9.87% પર પહોંચ્યો હતો, જે મે મહિનાના 9.68% થી વધ્યો છે, જે મોંઘા ખાદ્ય અને બિન-ખાદ્ય વસ્તુઓને કારણે છે. ઊંચો ફુગાવો નાણાકીય નીતિને જટિલ બનાવી શકે છે અને લાંબા ગાળાની ચલણ સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે. સકારાત્મક બાજુએ, પ્રત્યક્ષ કર સંગ્રહમાં 16.40% નો વૃદ્ધિ દર જોવા મળ્યો છે, જે 13 જુલાઈ સુધીમાં ₹6.51 લાખ કરોડ થી વધુ થઈ ગયો છે, જે અર્થતંત્રને અમુક નાણાકીય ટેકો પૂરો પાડે છે.
આગળ જતાં, બજાર સહભાગીઓ માટે પ્રાથમિક પરિબળ તેલના ભાવોની સ્થિરતા અને પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષની પ્રગતિ હશે. વેપારીઓ નજર રાખશે કે રૂપિયો તેની વર્તમાન શ્રેણી જાળવી રાખશે કે કેમ અથવા જો ક્રૂડ ઓઇલના ખર્ચમાં વધારો થતો રહેશે તો વધુ અસ્થિરતાનો સામનો કરવો પડશે કે કેમ. આગામી અઠવાડિયામાં ચલણની દિશા સમજવા માટે વિદેશી ભંડોળના પ્રવાહોના આગામી વલણો અને ફુગાવા અંગે સેન્ટ્રલ બેંકની ટિપ્પણીઓ પણ આવશ્યક રહેશે.