Ministry of Road Transport and Highways એ નેશનલ હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સ પર સ્ટેમ્પ ડ્યુટી નાબૂદ કરવા રાજ્યોને અપીલ કરી છે. આ નિર્ણયનો ઉદ્દેશ્ય કોન્ટ્રાક્ટને સરળ બનાવવાનો છે, પરંતુ રાજ્યોના વિરોધને કારણે રોકાણકારો માટે પ્રોજેક્ટ ખર્ચ અને સમયમર્યાદામાં અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નેશનલ હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સ માટે સ્ટેમ્પ ડ્યુટીના નિયમોમાં સમાનતા લાવવા માટે પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે. સરકારનું માનવું છે કે, હાલમાં લેવાતી સ્ટેમ્પ ડ્યુટીને કારણે મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના કાગળકામ અને ખર્ચમાં બિનજરૂરી વધારો થઈ રહ્યો છે, જેને ઘટાડવાની જરૂર છે.
સ્ટેમ્પ ડ્યુટીનો વિવાદ શું છે?
સામાન્ય રીતે NHAI અને પ્રાઈવેટ ડેવલપર્સ વચ્ચેના એગ્રીમેન્ટમાં ₹100 ની નજીવી સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વપરાય છે, પરંતુ કેટલાક રાજ્યો કોન્ટ્રાક્ટ વેલ્યુના 0.25% થી 3% સુધીની ડ્યુટી વસૂલે છે. કેન્દ્ર સરકાર આ પ્રોજેક્ટ્સને 'સર્વિસ કોન્ટ્રાક્ટ' માને છે, પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, કર્ણાટક અને ઓડિશા જેવા રાજ્યો તેમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર ટોલ-ઓપરેટ-ટ્રાન્સફર (TOT) પ્રોજેક્ટ્સ પર 12% સુધીની લેવી માંગે છે, જે ડેવલપર્સ માટે મોટો બોજ સાબિત થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે જોખમ
આ આંતરિક ખેંચતાણથી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે મુશ્કેલીઓ વધી છે. જ્યારે કોઈ કંપની પ્રોજેક્ટ માટે બિડિંગ કરે છે, ત્યારે તે નિશ્ચિત ખર્ચના આધારે રિટર્ન ગણે છે. જો રાજ્યો કરવેરાના નિયમોમાં ફેરફાર કરે, તો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન ખોરવાઈ શકે છે અને પ્રોજેક્ટ પૂરા થવામાં વિલંબ થઈ શકે છે. આ અનિશ્ચિતતાના કારણે લાંબા ગાળાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એસેટ્સના વેલ્યુએશન પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
સરકારની એસેટ મોનેટાઈઝેશન વ્યૂહરચના અને TOT મોડેલની સફળતા હવે આ રેગ્યુલેટરી વિવાદના ઉકેલ પર નિર્ભર છે. જો આ વિવાદ લાંબો ખેંચાશે, તો ભવિષ્યમાં પ્રાઈવેટ પ્લેયર્સ આ પ્રકારના સરકારી બિડિંગમાં ભાગ લેતા અચકાઈ શકે છે.