માજી RBI ગવર્નર C. Rangarajan એ GST Council ને વિનંતી કરી છે કે **₹2,000** થી વધુના UPI વ્યવહારો પર લાગતી ફી પરથી GST હટાવવામાં આવે. **15 ઓક્ટોબર, 2026** થી અમલમાં આવનારી **0.4%** ની નવી MDR ફીને લઈને નાના વેપારીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
GST મુક્તિની શા માટે જરૂર છે?
ભૂતપૂર્વ રિઝર્વ બેંક ગવર્નર C. Rangarajan એ GST કાઉન્સિલ સમક્ષ આ રજૂઆત કરી છે કે જો ₹2,000 થી ઉપરના UPI વ્યવહારો પર 0.4% ની મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ફી વસૂલવાની તૈયારી હોય, તો તેના પર 18% GST ન લગાવવો જોઈએ. તેમનું માનવું છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જાળવવા માટે ફી લેવી કદાચ યોગ્ય છે, પરંતુ વધારાનો GST ટેક્સ વેપારીઓ માટે મોટો અવરોધ બની શકે છે.
નાના વેપારીઓ માટે જોખમ
હાલના નિયમો મુજબ, ₹2,000 સુધીના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ફ્રી છે અને દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની આવક ધરાવતા નાના વેપારીઓ આ ફીમાંથી બાકાત છે. પરંતુ મોટા વ્યવહારો પર ફી લાગતા નાની દુકાનોને મુશ્કેલી પડી શકે છે. ઘણી વખત વેપારીઓ આ GST નો ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ ક્લેમ કરી શકતા નથી, જેના કારણે આ ટેક્સ તેમના માર્જિન પર સીધો પ્રહાર કરે છે.
શું ફરી કેશ પેમેન્ટ તરફ વળશે લોકો?
તાજેતરના ડેટા મુજબ, મોટાભાગના વેપારીઓ આ 0.4% નો વધારાનો ખર્ચ પોતાની રીતે ઉઠાવવા તૈયાર નથી. પરિણામે, વેપારીઓ ક્યાં તો ગ્રાહકો પાસેથી વધુ ભાવ વસૂલે અથવા તો ફરીથી કેશ (રોકડ) પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું શરૂ કરી શકે છે, જે ડિજિટલ ઇન્ડિયાના સ્વપ્ન પર પાણી ફેરવી શકે છે.
આગામી સમય અને પડકારો
BSE India ના MD અને CEO સુંદરરામન રામામૂર્તિ પણ આ બાબતે ચિંતિત છે. હાલમાં વેપારીઓ તેમની બિલિંગ અને એકાઉન્ટિંગ સોફ્ટવેર સિસ્ટમને 15 ઓક્ટોબર, 2026 ની ડેડલાઇન પહેલા અપડેટ કરવામાં લાગ્યા છે. હવે બજારની નજર GST કાઉન્સિલની આગામી બેઠક પર છે કે શું સરકાર નાના વેપારીઓને કોઈ રાહત આપશે કે નહીં.