રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે ડિફેન્સ એકાઉન્ટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટને વાર્ષિક બજેટ રિવ્યૂને બદલે રિયલ-ટાઇમ ફાઇનાન્શિયલ ટ્રેકિંગ અપનાવવા આદેશ આપ્યો છે. SAKSHAM પ્લેટફોર્મ દ્વારા આર્મી, નેવી અને એરફોર્સની ફાઇનાન્શિયલ સિસ્ટમને જોડવામાં આવશે.
ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનની નવી શરૂઆત
રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે ડિફેન્સ એકાઉન્ટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ (DAD) ના ૨૭૯મા વાર્ષિક દિવસ નિમિત્તે એક ક્રાંતિકારી નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. હવે ડિફેન્સ ક્ષેત્રે પરંપરાગત વાર્ષિક બજેટ રિવ્યૂને સ્થાને રિયલ-ટાઇમ ફાઇનાન્શિયલ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવશે. આનાથી ડેટા-ડ્રીવન નિર્ણયો લેવામાં વધુ સરળતા રહેશે.
શું છે આ નવો મોડલ?
આ આધુનિક વ્યવસ્થામાં 'One Nation, One Function, One Application' ના સિદ્ધાંત પર કામ કરવામાં આવશે. SAKSHAM પ્લેટફોર્મને ઇન્ડિયન આર્મીના ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ (IAFIS) સાથે જોડવામાં આવ્યું છે, જે બજેટ પ્રોસેસિંગ અને બિલ ક્લિયરન્સમાં આવતા વિલંબને ઘટાડશે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન આ પ્રકારના ડિજિટલ પ્રયાસોને કારણે એક્સપેન્ડિચર યુટિલાઈઝેશન રેટ લગભગ ૧૦૦% રહ્યો છે.
પેન્શન અને પેમેન્ટમાં સુધારા
- SPARSH પોર્ટલ: હવે તેમાં કન્વર્સેશનલ AI ટૂલ્સ ઉમેરવામાં આવશે, જેથી વેટરન્સના પ્રશ્નોનું WhatsApp, ઈમેલ અને SMS દ્વારા ઝડપથી નિરાકરણ આવી શકે.
- ઓપરેશનલ સિસ્ટમ્સ: PRISM અને NCS જેવી નવી સિસ્ટમ્સ દ્વારા દેશવ્યાપી ડિફેન્સ ખર્ચ પર ચાંપતી નજર રાખવામાં આવશે.
ડિફેન્સ સેક્ટર માટે અસર
આ ફેરફારથી ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઇન સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ અને PSU ને સીધો ફાયદો થશે. બિલ પ્રોસેસિંગ ઝડપી બનવાથી તેમની કેશ ફ્લો મેનેજમેન્ટમાં સુધારો થશે અને પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂર્ણ થઈ શકશે. જોકે, આ આખી સિસ્ટમમાં સંવેદનશીલ ડેટા સુરક્ષા માટે મજબૂત સાયબર સિક્યોરિટી પ્રોટોકોલની પણ જરૂરિયાત રહેશે.