રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ મે મહિનામાં ફોરેન એક્સચેન્જ માર્કેટમાં **$6 બિલિયન**નું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું છે. આ પગલું વધતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવને કારણે રૂપિયામાં જોવા મળતી અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટે લેવાયું હતું. જોકે, આ વેચાણ એપ્રિલ મહિનાના **$8.95 બિલિયન** કરતાં ઓછું છે, પરંતુ વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં રૂપિયાને બચાવવા માટે RBIએ રેકોર્ડ **$53.13 બિલિયન** ઠાલવ્યા છે.
Detailed Coverage
ક્રૂડ ઓઈલનો પ્રેશર અને RBIનો સપોર્ટ:
વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ વધ્યું હતું. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પર નિર્ભર હોવાથી, ડોલરની માંગ વધી જાય છે, જે રૂપિયાને નબળો પાડે છે. આ દબાણને ઓછું કરવા માટે RBI એ સક્રિયપણે બજારમાં ડોલરનું વેચાણ કર્યું.
ઘટાડો પણ સ્થિરતા જાળવી:
મે મહિનામાં થયેલા $6 બિલિયનના વેચાણ છતાં, ભારતીય રૂપિયો પ્રમાણમાં સ્થિર રહ્યો અને મહિના દરમિયાન માત્ર **0.1%**નો સામાન્ય ઘટાડો નોંધાવ્યો. એપ્રિલ મહિનામાં RBI એ $8.95 બિલિયનનું વેચાણ કર્યું હતું, તેની સરખામણીમાં આ ઘટાડો દર્શાવે છે કે સ્થિતિ પર નિયંત્રણ રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો.
નાણાકીય વર્ષ 2026માં રેકોર્ડ વેચાણ:
વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ (FY26)માં RBI દ્વારા કરવામાં આવેલું ડોલરનું વેચાણ અત્યાર સુધીના તમામ રેકોર્ડ તોડી રહ્યું છે. FY26 દરમિયાન, RBI એ કુલ $53.13 બિલિયનનું ચોખ્ખું ડોલર વેચાણ કર્યું છે. આ આંકડો ગત નાણાકીય વર્ષ FY25માં થયેલા $34.51 બિલિયનના વેચાણ કરતાં ઘણો વધારે છે, જે વૈશ્વિક આર્થિક દબાણો વચ્ચે ચલણની સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે RBIની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
ફોરવર્ડ માર્કેટમાં પણ સક્રિયતા:
સ્પોટ માર્કેટ ઉપરાંત, ફોરવર્ડ ફોરેન એક્સચેન્જ માર્કેટમાં પણ પ્રવૃત્તિ વધી છે. મે મહિનાના અંત સુધીમાં, ડોલર સામે ચોખ્ખી શોર્ટ પોઝિશન $106.7 બિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ, જે એપ્રિલના અંતમાં $95.3 બિલિયન હતી. આ દર્શાવે છે કે બજાર સહભાગીઓ ભવિષ્યમાં ડોલરમાં થનારા સંભવિત ઉતાર-ચઢાવ સામે હેજિંગ કરી રહ્યા છે, અથવા RBI પ્રવાહિતા અને ચલણની અપેક્ષાઓનું સંચાલન કરવા માટે ફોરવર્ડ સાધનોનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.
રોકાણકારોએ ભવિષ્યમાં RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવનાર ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વના ડેટા અને વૈશ્વિક કોમોડિટીના ભાવો અંગે RBIના મંતવ્યો પર નજર રાખવી જોઈએ. આ પ્રકારના મોટા પાયે હસ્તક્ષેપની ટકાઉપણું ભારતના ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વની મજબૂતાઈ અને આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવની ગતિ પર નિર્ભર રહેશે.