વર્તમાન રેપો રેટ **5.25%** છે, પરંતુ વધતા ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી શકે છે. મોંઘા મૂડી ખર્ચને કારણે હવે રોકાણકારો એવા શેર્સ પસંદ કરી રહ્યા છે જેમાં ડેટ ઓછો હોય અને મજબૂત કેશ ફ્લો હોય.
વૈશ્વિક સ્તરે સેન્ટ્રલ બેન્કો ફુગાવાને અંકુશમાં રાખવા માટે વ્યાજ દરો ઊંચા રાખી રહી છે, જેની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે. અત્યારે રેપો રેટ 5.25% પર છે અને જો ફુગાવો કાબૂમાં નહીં આવે તો RBI વ્યાજ દરોમાં વધારો કરવા માટે દબાણ અનુભવી શકે છે. જ્યારે ફુગાવો ઊંચો હોય અને વ્યાજ દર નીચા રહે, ત્યારે રોકાણકારો માટે 'રિયલ રેટ ઓફ રિટર્ન' શૂન્યની નજીક પહોંચી જાય છે, જે કંપનીઓ માટે બોરોઈંગ કોસ્ટમાં વધારો કરે છે.\n\n### પ્રાઈસિંગ પાવર અને ક્વોલિટીનું મહત્વ\n\nવ્યાજ દરો વધતા હોવાથી હવે રોકાણકારો વધુ ડેટ (દેવું) ધરાવતી કંપનીઓથી દૂર રહી રહ્યા છે. રોકાણકારોનું ધ્યાન હવે 'ક્વોલિટી ઇન્વેસ્ટિંગ' પર છે, જેનો અર્થ છે એવી કંપનીઓ જેમાં મજબૂત બેલેન્સ શીટ અને 'પ્રાઈસિંગ પાવર' હોય. પ્રાઈસિંગ પાવર એટલે કે એવી કંપનીઓ જે ગ્રાહકોને ગુમાવ્યા વગર પ્રોડક્ટ કે સર્વિસના ભાવ વધારી શકે છે, જેથી કાચા માલનો વધતો ખર્ચ તેઓ ગ્રાહકો પર નાખી શકે અને પ્રોફિટ માર્જિન જાળવી રાખે.\n\n### કેપિટલ એલોકેશન અને સેક્ટર રિસ્ક\n\nઊંચા વ્યાજ દરોને લીધે કેપિટલ-ઈન્ટેન્સિવ સેક્ટર્સ જેવા કે પાવર, માઈનિંગ અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. રોકાણકારોએ એ જોવું જરૂરી છે કે કંપનીઓ પ્રોજેક્ટ્સ માટે આંતરિક કેશ ફ્લોનો ઉપયોગ કરે છે કે મોંઘા દરે લોન લે છે. વધુ પડતું દેવું કંપનીના નેટ પ્રોફિટને ઘટાડી શકે છે અને ડિવિડન્ડ ચૂકવવાની ક્ષમતાને પણ અસર કરી શકે છે.\n\n### ગવર્નન્સ અને IPO પર સાવચેતી\n\nવ્યાજ દરો ઉપરાંત કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ પણ ખૂબ મહત્વનું છે. ઘણી મોટી કંપનીઓમાં બોર્ડરૂમ વિવાદો બાદ હવે રોકાણકારો મેનેજમેન્ટની ગુણવત્તા તપાસી રહ્યા છે. સાથે જ, નવા IPO લિસ્ટિંગમાં પણ રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું જોઈએ. ઘણી કંપનીઓ માત્ર દેવું ચૂકવવા કે જૂના શેરહોલ્ડર્સને એક્ઝિટ આપવા માટે IPO લાવતી હોય છે, જ્યારે સાચી ગ્રોથ ધરાવતી કંપનીઓને ઓળખવી અત્યારે જરૂરી છે. આગામી સમયમાં RBI ની પોલિસી મીટિંગ, ફુગાવાના આંકડા અને ત્રિમાસિક પરિણામો પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે અનિવાર્ય છે.