ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ઓગસ્ટ 2026 ની મીટિંગમાં રેપો રેટ **5.25%** પર યથાવત રાખ્યો છે અને ન્યુટ્રલ પોલિસી સ્ટેન્સ જાળવી રાખ્યો છે. સેન્ટ્રલ બેંકે FY27 માટે GDP ગ્રોથનો અંદાજ વધારીને **6.7%** કર્યો છે, જ્યારે ફુગાવાનો અંદાજ ઘટાડીને **5%** કર્યો છે.
RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટીનો નિર્ણય
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ઓગસ્ટ 2026 માં થયેલી મીટિંગમાં, સેન્ટ્રલ બેંકે 5.25% નો રેપો રેટ યથાવત રાખ્યો અને પોલિસી સ્ટેન્સ ન્યુટ્રલ જાળવી રાખ્યો. રેપો રેટ એ વ્યાજ દર છે જેના પર RBI કોમર્શિયલ બેંકોને ધિરાણ આપે છે. તેને સ્થિર રાખવાનો અર્થ એ છે કે RBI વર્તમાન વ્યાજ દરની સ્થિતિથી સંતુષ્ટ છે.
ગ્રોથ અને ફુગાવા પર RBI નો અંદાજ
ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે દેશના મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ મજબૂત છે. આ વિશ્વાસ દર્શાવતા, RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે રિયલ GDP ગ્રોથનો અંદાજ વધારીને 6.7% કર્યો છે. તે જ સમયે, ફુગાવાનો અંદાજ ઘટાડીને 5% ની આસપાસ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. આ સુધારા દર્શાવે છે કે સેન્ટ્રલ બેંક આર્થિક ગતિવિધિઓ માટે સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધરાવે છે, જ્યારે ભાવ સ્થિરતા પર પણ નજર રાખી રહી છે.
વૈશ્વિક અને સ્થાનિક જોખમો પર નજર
વિકાસના આશાવાદી અંદાજ છતાં, ગવર્નરે વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પડકારોનો ઉલ્લેખ કર્યો જે અર્થતંત્રને અસર કરી શકે છે. તેમણે ભૂ-રાજકીય તણાવ, ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ, એક મુખ્ય જોખમી પરિબળ તરીકે ઓળખાવ્યો, જે વેપારને અવરોધી શકે છે અને ઉર્જાના ભાવને અસર કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, El Niño જેવા આબોહવા-સંબંધિત ઘટનાઓની સંભવિત અસર પણ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે તે કૃષિ ઉત્પાદન અને ખાદ્ય ચીજોના ભાવને અસર કરી શકે છે. ટ્રેડ પોલિસીની અસ્થિરતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય બજારોમાં સંભવિત ફેરફારો પણ એવા પરિબળો છે જેના પર સેન્ટ્રલ બેંક નજીકથી નજર રાખી રહી છે.
બાહ્ય સ્થિતિ અને રૂપિયા પર RBI નું વલણ
સેન્ટ્રલ બેંકે ભારતની બાહ્ય સ્થિતિની પણ ચર્ચા કરી, જે મજબૂત બની રહી છે. દેશમાં ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI) ના સારા પ્રવાહો જોવા મળી રહ્યા છે, જ્યારે સેવાઓની નિકાસ મજબૂત છે. ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટમેન્ટમાં પણ સકારાત્મક સુધારો જોવા મળ્યો છે. ભારતીય રૂપિયા અંગે, ગવર્નર મલ્હોત્રાએ RBI ની સ્થિતિનો પુનરોચ્ચાર કર્યો કે તેના મૂલ્યનું નિર્ધારણ બજાર દળો દ્વારા થવા દેવામાં આવશે. સેન્ટ્રલ બેંક માત્ર અતિશય અસ્થિરતાના કિસ્સામાં જ હસ્તક્ષેપ કરશે જેથી ચલણ બજારમાં સરળ અને વ્યવસ્થિત હલચલ સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
આગળનો માર્ગ
ભવિષ્ય માટે, RBI ડેટા-આધારિત અભિગમ અપનાવી રહ્યું છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ફુગાવાને મધ્ય-ગાળાના લક્ષ્યાંકો સાથે સુસંગત રાખવાનો છે. ટૂંકા ગાળામાં તરલતા (Liquidity) સરપ્લસ રહેવાની અપેક્ષા છે, તેથી બજાર એ જોશે કે સેન્ટ્રલ બેંક આ પ્રવાહોનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે. રોકાણકારો અને વ્યવસાયો માટે, વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવ, ચોમાસા સંબંધિત કૃષિ પર અસર અને સેન્ટ્રલ બેંકના ભાવિ નીતિ વિષયક નિવેદનો જેવા આગામી વલણો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.