ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ 5 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ યોજાયેલી મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠકમાં રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. રેપો રેટ **5.25%** પર યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે અને સેન્ટ્રલ બેંક તેની ન્યુટ્રલ પોલિસી સ્ટેન્સ જાળવી રાખશે. RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2027 (FY27) માટે GDP ગ્રોથનો અંદાજ વધારીને **6.7%** કર્યો છે, જ્યારે ફુગાવાના અંદાજમાં ઘટાડો કર્યો છે. આ નિર્ણય મજબૂત ઘરેલું વપરાશને કારણે લેવામાં આવ્યો છે. જોકે, વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવમાં અસ્થિરતા અને અનિશ્ચિત ચોમાસા જેવા જોખમો હજુ પણ યથાવત છે.
રેપો રેટ સ્થિર, લોન સસ્તી રહેશે?
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વ હેઠળની MPC એ રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ સાથે, સેન્ટ્રલ બેંકે 'ન્યુટ્રલ' પોલિસી સ્ટેન્સ જાળવી રાખ્યું છે, જેનો અર્થ છે કે ભવિષ્યમાં ડેટાના આધારે ફ્લેક્સિબલ રહી શકાય છે. આ નિર્ણયથી ઘર, વાહન અને પર્સનલ લોન પરના વ્યાજ દરો ટૂંકા ગાળા માટે સ્થિર રહેવાની શક્યતા છે, જે તહેવારોની સિઝન પહેલા ગ્રાહકોને રાહત આપી શકે છે.
GDP ગ્રોથમાં તેજીનો અંદાજ
દેશની મજબૂત ઘરેલું અર્થવ્યવસ્થાના કારણે RBI નો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો છે. FY27 માટે GDP ગ્રોથનો અંદાજ સુધારીને 6.7% કરવામાં આવ્યો છે. આ વૃદ્ધિ દેશના ઔદ્યોગિક અને સેવા ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક સંકેતો દર્શાવે છે. GST કલેક્શન અને ક્રેડિટ ગ્રોથ જેવા હાઈ-ફ્રિક્વન્સી ડેટા પણ આ અંદાજને સમર્થન આપે છે. SBI રિસર્ચે પણ Q1 FY27 માટે 8% GDP ગ્રોથનો અંદાજ મૂક્યો છે, જે સતત વપરાશ અને સેવા પ્રવૃત્તિઓમાં સુધારાને આભારી છે. Mahindra & Mahindra અને Hindustan Unilever જેવી મોટી કંપનીઓએ પણ સ્થિર માંગની જાણ કરી છે.
ફુગાવા પર શું છે RBIનું અનુમાન?
રિઝર્વ બેંકે CPI ફુગાવાનો અંદાજ ઘટાડીને 5.0% કર્યો છે. આ દર્શાવે છે કે RBI ફુગાવામાં ઘટાડો જોઈ રહ્યું છે, પરંતુ ખાદ્ય અને ઇંધણના ભાવમાં અસ્થિરતા અંગે સાવચેતી રાખી રહ્યું છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતનો બાહ્ય ક્ષેત્ર અને કોર્પોરેટ ફાઇનાન્સ વૈશ્વિક પડકારો સામે મજબૂત બફર પૂરું પાડે છે.
વૈશ્વિક જોખમો પર નજર
આ સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ છતાં, RBI સંભવિત જોખમોને અવગણી રહ્યું નથી. પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે ઊર્જાના ભાવમાં અસ્થિરતા યથાવત છે, અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $90 પ્રતિ બેરલની નજીક છે. આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ પર ભારતની નિર્ભરતાને કારણે, ઊંચા ઊર્જા ખર્ચથી ઘરેલું ફુગાવો વધી શકે છે અને કરન્ટ એકાઉન્ટ બેલેન્સ પર અસર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, અનિયમિત ચોમાસાની પેટર્ન અને અલ નીનોની સ્થિતિને કારણે કૃષિ ક્ષેત્ર પણ જોખમમાં છે, જે ગ્રામીણ માંગ અને ખાદ્ય ચીજોના ભાવોને અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારો અને વ્યવસાયોએ આ વૈશ્વિક પરિબળો પર નજર રાખવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, યુ.એસ. ફેડરલ રિઝર્વના સંભવિત વ્યાજ દરના નિર્ણયો RBI ની ભવિષ્યની નીતિઓની લવચીકતાને કેવી રીતે અસર કરશે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જેમ જેમ અર્થતંત્ર તહેવારોની સિઝનમાં પ્રવેશી રહ્યું છે, ત્યારે ઘરેલું વપરાશ દેવું પર વધુ પડતો આધાર રાખ્યા વિના કેવી રીતે વૃદ્ધિ પામે છે અને સેન્ટ્રલ બેંક ખાદ્ય અને ઇંધણ પરના સપ્લાય-સાઇડ દબાણને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરે છે તે મુખ્ય નિરીક્ષણ રહેશે.