Whalesbook
RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ 4 થી 6 ફેબ્રુઆરી, 2026 દરમિયાન યોજાયેલી બેઠકના અંતે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. કમિટીએ સર્વસંમતિથી પોલિસી રેપો રેટ (5.25%) યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ નિર્ણય દેશના આર્થિક વિકાસ (Economic Growth) ને વેગ આપવાની સાથે વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલી અનિશ્ચિતતાઓ અને ફુગાવાના (Inflation) જોખમો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની નીતિ દર્શાવે છે. RBI ની આ સ્થિર નીતિ રોકાણકારો અને વેપારીઓને ચોક્કસતા પ્રદાન કરે છે. MPC ની મિનિટ્સ 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ જાહેર થશે, જે નીતિના સૂક્ષ્મ પાસાઓ પર વધુ પ્રકાશ પાડશે.
ગ્રોથ એન્જિનની મજબૂતી અને બાહ્ય ચેતવણીઓ
ભારતનો આર્થિક દૃષ્ટિકોણ હાલ ખૂબ જ મજબૂત દેખાઈ રહ્યો છે. RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ દર (7.4%) રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે. આ ઉપરાંત, આગામી નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના પ્રથમ બે ક્વાટર (Q1 અને Q2) માટે વૃદ્ધિના અંદાજને સુધારીને અનુક્રમે 6.9% અને 7.0% કર્યો છે. આ વિસ્તરણનો આધાર મજબૂત ખાનગી વપરાશ, કોર્પોરેટ બેલેન્સ શીટ દ્વારા સમર્થિત રોકાણ પ્રવૃત્તિઓમાં પુનરુજ્જીવન અને સતત સરકારી મૂડી ખર્ચ પર રહેલો છે. યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન જેવા મુખ્ય ભાગીદારો સાથેના સક્રિય વેપાર કરારો પણ નિકાસને વેગ આપશે. જોકે, RBI ઊર્જાના ભાવમાં અસ્થિરતા, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને હવામાન સંબંધિત વિક્ષેપો જેવા બાહ્ય જોખમોથી વાકેફ છે, જે ફુગાવા પર દબાણ લાવી શકે છે.
ફુગાવા પર નિયંત્રણ, પરંતુ સતર્કતા જરૂરી
દેશી ફુગાવાના (Domestic Inflation) આંકડા હાલમાં અનુકૂળ રહ્યા છે. ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં ઘટાડો અને સ્થિર બળતણ ખર્ચને કારણે હેડલાઇન કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (CPI) ફુગાવાના દર છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ઘટ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે RBI નો CPI ફુગાવાનો સુધારેલો અંદાજ અત્યંત નીચો 2.1% છે. ચોથા ક્વાર્ટરમાં બેઝ ઈફેક્ટ્સને કારણે કામચલાઉ વધારો જોવા મળી શકે છે, પરંતુ એકંદરે ભાવ સ્થિરતાની ચિત્ર પ્રોત્સાહક છે. જોકે, RBI એ સોના અને ઊર્જા બજારોમાં થતી વધઘટ, અને વ્યાપક ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ જેવા ફુગાવાના જોખમો (Upside Risks) ને સ્પષ્ટપણે નિર્દેશિત કર્યા છે. આ સૂચવે છે કે ભલે સ્થાનિક પરિબળો હાલમાં સહાયક હોય, બાહ્ય આંચકા ભાવ સ્થિરતા માટે નોંધપાત્ર ખતરો બની શકે છે.
બજાર પ્રતિક્રિયા અને ભવિષ્યની દિશા
RBI ના નિર્ણય બાદ, ભારતીય બોન્ડ યીલ્ડ (Bond Yields) માં સ્થિરતા જોવા મળી, જે સૂચવે છે કે આ પરિણામ મોટાભાગે અપેક્ષિત હતું. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ હોવા છતાં, ભારતીય રૂપિયો (Indian Rupee) યુએસ ડોલર સામે મજબૂત રહ્યો, જે દેશના આર્થિક ગ્રોથમાં વિશ્વાસ દર્શાવે છે. અન્ય વિકસિત દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકો ફુગાવાના દબાણને કારણે વ્યાજ દરો વધારવા દબાણ હેઠળ છે, ત્યારે ભારતમાં સ્થિર ગ્રોથ અને નીચા ફુગાવાના કારણે RBI વધુ ધીરજપૂર્વક અભિગમ અપનાવી શકે છે. સેન્ટ્રલ બેંકનો ડેટા-આધારિત (Data-Dependent) અને લવચીક (Flexible) અભિગમ સૂચવે છે કે ભવિષ્યના નીતિગત નિર્ણયો આવનારા ફુગાવા અને ગ્રોથ ડેટા તેમજ વૈશ્વિક આર્થિક અને ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિઓ પર આધાર રાખશે. વિશ્લેષકો માને છે કે જ્યાં સુધી બાહ્ય જોખમો વધશે નહીં, ત્યાં સુધી વર્તમાન નીતિ આર્થિક પુનઃપ્રાપ્તિને ટેકો આપવા માટે યોગ્ય છે. ભારતીય ગવર્નમેન્ટ સિક્યોરિટીઝ (G-Sec) 10-વર્ષીય યીલ્ડ 7.18% ની આસપાસ સ્થિર જોવા મળી, જે નીતિગત જાહેરાત બાદની સ્થિરતા દર્શાવે છે.