વૃદ્ધિના આંકડા અને નીતિગત સ્થિતિ:
RBIએ FY26 માટે 7.4% ના મજબૂત GDP વૃદ્ધિ દરની આગાહી કરી છે. આ વૃદ્ધિમાં યુનિયન બજેટમાં જાહેર કરાયેલા કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capital Expenditure) ના પ્રયાસો અને ભારત-યુરોપિયન યુનિયન (India-EU) વચ્ચેના વેપાર કરાર જેવા પરિબળો મહત્વનો ફાળો આપશે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે MPC એ રેપો રેટ (Repo Rate) ને 5.25% પર યથાવત રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે, જે અગાઉના રેટ કટના સંપૂર્ણ ટ્રાન્સમિશન (Transmission) માટે સમય આપવા અને અર્થતંત્રની ગતિ પર નજર રાખવા માટે લેવાયો છે. આ નીતિગત સ્થિતિને 'ન્યુટ્રલ સ્ટેન્સ' (Neutral Stance) તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.
ફુગાવા (Inflation) પર નજર અને ડેટામાં બદલાવ:
વૃદ્ધિના મજબૂત આંકડા હોવા છતાં, RBI ફુગાવા અંગે સાવચેત છે. FY26 માટે ફુગાવાનો અંદાજ અગાઉના 2% થી સુધારીને 2.1% કરવામાં આવ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) ના પ્રથમ બે ક્વાર્ટર માટે વૃદ્ધિનો અંદાજ અનુક્રમે 6.9% અને 7.0% રાખવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ફુગાવાનો અંદાજ 4.0% અને 4.2% રહેવાની ધારણા છે. RBI હવે નવી ઇન્ફ્લેશન ડેટા સિરીઝ (Inflation Data Series) ના આધારે ભવિષ્યની નીતિઓ નક્કી કરશે. આ બદલાવને કારણે, FY26 ના ત્રીજા અને ચોથા ક્વાર્ટર તેમજ સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટેના અંદાજો એપ્રિલમાં યોજાનારી MPC મીટિંગમાં રજૂ કરવામાં આવશે. ડિસેમ્બર 2025 માં, ભારતમાં છૂટક ફુગાવો 1.33% હતો, જે RBI ની સહનશીલતા મર્યાદામાં છે.
બજારની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક સંદર્ભ:
આર્થિક પરિદ્રશ્ય મજબૂત બનવાની અપેક્ષા છે, ત્યારે ભારતીય શેરબજારોમાં હાલમાં મિશ્ર સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સ હાલમાં 22.2 ના P/E રેશિયો (P/E Ratio) પર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે. જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં, ભારતનું એકંદર માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Capitalization) આશરે $5.001 ટ્રિલિયન હતું, જ્યારે NSE નું કુલ માર્કેટ કેપ $5.13 ટ્રિલિયન હતું. 6 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ, વૈશ્વિક સંકેતોને કારણે ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટ્સ થોડા નીચા ખુલ્યા હતા, જેમાં સેન્સેક્સ 152 પોઈન્ટ ઘટ્યો હતો અને નિફ્ટી 50 25,500 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. IMF (International Monetary Fund) એ પણ પોતાના અંદાજમાં સુધારો કર્યો છે, FY26 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ 7.3% થી વધારીને 7.4% કર્યો છે, જ્યારે FY27 માટે વૃદ્ધિ 6.4% રહેવાની ધારણા છે. IMF મુજબ, 2026 માં વૈશ્વિક GDP વૃદ્ધિમાં ભારતનો ફાળો 17% રહેશે, જે તેને વિશ્વની મુખ્ય વૃદ્ધિ શક્તિઓમાંની એક બનાવે છે.
નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય પગલાં:
યુનિયન બજેટ 2026-27 માં મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure) પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિકાસ માટે ₹12.2 લાખ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. FY27 માટે fiscal deficit નો લક્ષ્યાંક 4.3% રાખવામાં આવ્યો છે, જે વૃદ્ધિ અને રાજકોષીય શિસ્ત વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ દર્શાવે છે. FY26 માટે fiscal deficit નો લક્ષ્યાંક 4.4% રહેવાની ધારણા છે. RBI ની મોનેટરી પોલિસી (Monetary Policy) શરૂઆતથી જ ઉદાર રહી છે, ફેબ્રુઆરી 2025 થી કુલ 125 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (basis points) ના રેપો રેટ કટ કરવામાં આવ્યા છે, અને સિસ્ટમ લિક્વિડિટી (System Liquidity) સરપ્લસમાં રહી છે.