RBI ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે FY27 માટે ભારતના GDP ગ્રોથનો અંદાજ **6.6%** રહેવાનું અનુમાન લગાવ્યું છે, જેનું મુખ્ય કારણ પ્રાદેશિક સંઘર્ષો અને ચોમાસાની અનિશ્ચિતતાઓને ગણાવી છે. ખાદ્ય પદાર્થોના વધતા ભાવને કારણે ફુગાવાનો અંદાજ **5.1%** સુધી વધારવામાં આવ્યો છે, જોકે સેન્ટ્રલ બેંક આર્થિક વિસ્તરણ અને સ્થિરતા વચ્ચે સંતુલન જાળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
ફુગાવાનો અંદાજ વધારાયો: શું છે કારણ?
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે દેશના આર્થિક દૃષ્ટિકોણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે West Asia માં ચાલી રહેલું સંકટ અને ચોમાસાની અનિયમિતતાઓ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે મુખ્ય જોખમી પરિબળો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે 7% થી વધુનો વૃદ્ધિ દર જાળવી રાખ્યો છે, પરંતુ આ નાણાકીય વર્ષ માટે સેન્ટ્રલ બેંકનો અંદાજ 6.6% છે. ગવર્નર દાસે ઉમેર્યું કે આ બાહ્ય જોખમો અને સ્થાનિક કૃષિ ઉત્પાદન વચ્ચેનો સંબંધ નીતિ નિર્ધારણ માટે એક નિર્ણાયક ક્ષેત્ર છે.
ફુગાવાનો ફોરકાસ્ટ અપડેટ
RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે છૂટક ફુગાવાનો અંદાજ વધારીને 5.1% કર્યો છે, જે અગાઉના 4.6% ના અંદાજ કરતાં વધારે છે. મે મહિનામાં 3.93% રહેલો રિટેલ ફુગાવો જૂન મહિનામાં વધીને 4.38% થયો છે. ગવર્નર દાસે જણાવ્યું કે ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં થયેલા વધારા પાછળ સપ્લાય-સાઇડના અવરોધો મુખ્ય કારણ છે. કૃષિ ક્ષેત્ર ભારતના GDP માં લગભગ 17% નું યોગદાન આપે છે, તેથી ચોમાસાની સ્થિતિ પર બારીકાઈથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે, જે ખાદ્ય પદાર્થોની ઉપલબ્ધતા અને એકંદર ભાવ સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે.
બાહ્ય અને બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા
વૈશ્વિક બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ અને યુએસ ડોલરના મજબુતીકરણ છતાં, RBI એ ભારતીય રૂપિયાના પ્રદર્શનને સ્થિર ગણાવ્યું છે. રોકાણના મોરચે, બાહ્ય ક્ષેત્ર મજબૂત જોવા મળ્યું છે. ગયા વર્ષે 95 અબજ ડોલર થી વધુનું સર્વોચ્ચ ગ્રોસ ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI) નોંધાયું હતું. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ બે મહિનામાં નેટ FDI લગભગ 7 અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યું છે.
બેંકિંગ ક્ષેત્ર પણ અર્થતંત્રને ટેકો આપી રહ્યું છે. જૂન મહિનામાં, વાર્ષિક ક્રેડિટ ગ્રોથ મે મહિનાના 17.5% ની સરખામણીમાં વધીને લગભગ 18% થયો છે. RBI બેંકિંગ સિસ્ટમમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જેવી નવી ટેકનોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખશે, પરંતુ સાથે સાથે નાણાકીય સંસ્થાઓએ સાયબર સુરક્ષા અને ડેટા ગોપનીયતાના ધોરણો જાળવવા પડશે.
વૃદ્ધિ અને ભાવ નિયંત્રણ વચ્ચે સંતુલન
ગવર્નર દાસે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે સેન્ટ્રલ બેંકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ફુગાવા પર નિયંત્રણ રાખવા અને આર્થિક વૃદ્ધિને ટેકો આપવાનો છે. વર્તમાન ફ્લેક્સિબલ ઇન્ફ્લેશન-ટાર્ગેટિંગ ફ્રેમવર્ક હેઠળ, RBI આ બંને લક્ષ્યોને એકબીજાના પૂરક માને છે. ગવર્નરના જણાવ્યા મુજબ, પેમેન્ટ્સ બેલેન્સ (Balance of Payments) માટે લાંબા ગાળાનો દૃષ્ટિકોણ હકારાત્મક છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે વર્તમાન વિદેશી અનામત અને રોકાણ પ્રવાહ વૈશ્વિક આંચકાઓ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે. રોકાણકારોએ ચોમાસાની પ્રગતિ અને ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવના ભવિષ્યના અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ પરિબળો આગામી નીતિ નિર્ધારણમાં વ્યાજ દરો અને લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ અંગે RBI ના નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરી શકે છે.