RBI એ ફોરેક્સ ટ્રેડિંગના નિયમોમાં આપી રાહત
મંગળવારથી અમલમાં આવતા સેન્ટ્રલ બેંકના નવા નિયમો મુજબ, બેંકો હવે સંબંધિત પક્ષો સાથેના ચોક્કસ ચલણ વ્યવહારો કરી શકશે. આમાં હાલના કોન્ટ્રાક્ટ્સને રદ કરવા અને મેચ્ડ ટ્રેડ્સ કરવા જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. આ આંશિક રાહત બાદ, કરન્સી ટ્રેડર્સ ઘરેલુ માર્કેટમાં રૂપિયો ખરીદીને તેને વિદેશમાં વેચી શક્યા. આ પ્રવૃત્તિને કારણે દિવસ દરમિયાન રૂપિયામાં 0.4% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો.
ટ્રેડર્સની સક્રિયતા અને રૂપિયામાં નરમાઈ
રૂપિયો ડોલર સામે 93.50 પર બંધ રહ્યો, જે પાછલા સત્રના 93.12 થી નીચો છે. ફિનરેક્સ ટ્રેઝરી એડવાઇઝર્સ LLP ના ટ્રેઝરી હેડ અનિલ કુમાર ભંસાલીએ જણાવ્યું કે, 'કરન્સી ટ્રેડર્સ ઘરેલુ સ્તરે ખરીદી અને વિદેશમાં વેચાણ ફરી શરૂ કરતાં રૂપિયો નબળો પડ્યો, જોકે તેની અસર મર્યાદિત રહી.' તેમણે ઉમેર્યું કે, આંશિક રાહત છતાં રૂપિયો નોંધપાત્ર રીતે ઘટવાની અપેક્ષા નથી.
શરૂઆતમાં શા માટે નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા હતા?
આ પ્રતિબંધો સૌ પ્રથમ 27 માર્ચના રોજ લાદવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે રૂપિયો રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચ્યો હતો. પશ્ચિમ એશિયાઈ સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા તેલના ભાવમાં થયેલા આંચકા બાદ આ પગલું ભરવામાં આવ્યું હતું. આ પગલાં પહેલાં, બજાર નિરીક્ષકોનો અંદાજ હતો કે બેંકો પાસે લગભગ $30 બિલિયન થી $35 બિલિયનના બાકી ચલણ કોન્ટ્રાક્ટ હતા. ઓઇલ રિફાઇનરીઓને ડોલર ખરીદવા માટે વિશેષ ચેનલો દ્વારા પણ સહાય મળી રહી હતી.
ભવિષ્ય: નિયંત્રણો તીવ્ર ઘટાડાને મર્યાદિત કરી શકે છે
જોકે કેટલાક નિયમોમાં રાહત આપવામાં આવી છે, તેમ છતાં સંબંધિત પક્ષો સાથેના ચલણ ડેરિવેટિવ ડીલ્સ પર નોંધપાત્ર પ્રતિબંધો યથાવત છે, સાથે જ ઓપન પોઝિશન્સ પર $100 મિલિયનની મર્યાદા પણ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ચાલુ પ્રતિબંધો રૂપિયામાં કોઈ મોટો ઘટાડો થતો અટકાવશે. RBI ની જાહેરાત બાદ એક વર્ષ માટે રૂપિયાના જોખમ હેજિંગ (ફોરવર્ડ પ્રીમિયમ) નો ખર્ચ લગભગ 30 બેસિસ પોઇન્ટ ઘટ્યો હતો, જોકે બાદમાં તેમાં સુધારો થયો. ટ્રેડર્સે નોંધ્યું કે ઓફશોર રૂપિયો માર્કેટ (NDF) માં શરૂઆતના નિયંત્રણો બાદ ઉચ્ચ વોલેટિલિટીના સમયગાળા દરમિયાન જોવા મળેલા મોટા અંતરની સરખામણીમાં માત્ર થોડી પ્રીમિયમ જોવા મળી.
