RBI ના પગલાંથી રૂપિયાને મળ્યો ટેકો
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા બેંકોની ફોરેન એક્સચેન્જ (Forex) પોઝિશન્સ પર નવા નિયંત્રણો લાદવાથી ભારતીય રૂપિયાને તાત્કાલિક ટેકો મળ્યો છે. આ નિયમનકારી પગલાનો ઉદ્દેશ્ય અટકળો (speculative bets) ને નિયંત્રિત કરવાનો છે. આ કારણે, ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે 128 પૈસા મજબૂત થઈને 93.57 પર પહોંચ્યો છે. આ નવી માર્ગદર્શિકા 10 એપ્રિલથી અમલમાં આવી છે અને તે બેંકોની નેટ ઓપન પોઝિશન (NOP) ને $100 મિલિયન સુધી સીમિત રાખે છે.
વૈશ્વિક દબાણ હેઠળ શેરબજારમાં કડાકો
બીજી તરફ, ઘરેલું ઇક્વિટી માર્કેટ્સ ભારે વેચવાલીના દબાણ હેઠળ આવી ગયા છે. સેન્સેક્સ 1,191.24 પોઈન્ટ ઘટીને 72,391.98 પર ખુલ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 349.45 પોઈન્ટના ઘટાડા સાથે 22,470.15 પર પહોંચ્યો હતો. આ તીવ્ર ઘટાડામાં બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ શેરોએ મોટો ભાગ ભજવ્યો છે.
FII આઉટફ્લો અને ક્રૂડ ઓઇલનો માર
શુક્રવારે ફોરેન ઈન્સ્ટીટ્યુશનલ ઈન્વેસ્ટર્સ (FII) દ્વારા ₹4,367.30 કરોડનો આઉટફ્લો પણ આ વેચવાલીનું એક મુખ્ય કારણ બન્યો છે. આ સાથે, વધતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, ખાસ કરીને બ્રેન્ટ ક્રૂડ જે છેલ્લા મહિનામાં 48.32% વધીને લગભગ $115.30 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે, તે પણ બજારને અસર કરી રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક તણાવને કારણે સપ્લાય અંગેની ચિંતાઓ વધી રહી છે, જે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને નકારાત્મક રીતે અસર કરી રહી છે.
રૂપિયા સામેના પડકારો અને આર્થિક અસર
જોકે RBI એ રૂપિયાને ટેકો આપવા પગલાં ભર્યા છે, તેમ છતાં તેની સામે પડકારો યથાવત છે. ભારત એક મોટો ઓઇલ આયાતકાર દેશ હોવાથી, ઊંચા તેલના ભાવને કારણે આયાત ચૂકવણી માટે ડોલરની માંગ વધે છે, જે રૂપિયા પર દબાણ લાવે છે. આ ઊંચા તેલ ખર્ચ મોંઘવારીને પણ વેગ આપે છે, જે આર્થિક વૃદ્ધિને ધીમી પાડી શકે છે. એવો અંદાજ છે કે ક્રૂડ ઓઇલમાં $10 નો વધારો ભારતની GDP વૃદ્ધિને 0.25-0.27% પોઈન્ટ ઘટાડી શકે છે.
મજબૂત ડોલર અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા
આ ઉપરાંત, યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) પણ 100 થી ઉપર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે 'સેફ-હેવન' તરીકે ડોલરની માંગ દર્શાવે છે. આ પરિબળો – આયાત પર નિર્ભરતા, તેલ આધારિત ફુગાવો અને મજબૂત ડોલર – રૂપિયા માટે પડકારજનક પરિસ્થિતિ ઊભી કરે છે.
શેરબજારનું વેલ્યુએશન અને ભવિષ્યનો માર્ગ
ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટ, નિફ્ટી 50 દ્વારા રજૂ થાય છે, જે હાલમાં લગભગ 20.0 ના પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે, જે તેના લાંબા ગાળાની સરેરાશ 23.43 થી નીચે છે. જોકે, નિફ્ટી બેંક ઇન્ડેક્સ 14.0 ની P/E આસપાસ વધુ આકર્ષક દેખાઈ રહ્યો છે. FII નો સતત આઉટફ્લો રોકાણકારોના સાવચેતીભર્યા સેન્ટિમેન્ટનો સંકેત આપે છે. બજારની દિશા સંભવતઃ મધ્ય પૂર્વના તણાવનું નિરાકરણ, તેલના ભાવમાં સ્થિરતા, વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિમાં ફેરફારો અને FIIના પ્રવાહ પર નિર્ભર રહેશે.