કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જાપાનની મુલાકાત દરમિયાન **$15 અબજ**ના 'Semiconductor India Mission 2.0' ને વેગ આપવા પર ભાર મૂક્યો છે. ભારતનું લક્ષ્ય **2032** સુધીમાં **$150 અબજ**નું ડોમેસ્ટિક માર્કેટ ઊભું કરવાનું છે, જેના માટે સરકાર હવે નવા સર્ટિફિકેશન નિયમો હળવા કરવાની તૈયારીમાં છે.
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે તેમની ચાર દિવસની જાપાન મુલાકાત દરમિયાન ત્યાંના દિગ્ગજ કોર્પોરેટ્સને ભારતના સેમિકન્ડક્ટર અને AI ઈકોસિસ્ટમમાં જોડાવા આમંત્રણ આપ્યું છે. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ કુલ $50 અબજનું રોકાણ આકર્ષવાનો છે, જેથી 2032 સુધીમાં સેમિકન્ડક્ટરની વધતી માંગને પૂરી કરી શકાય.
મેન્યુફેક્ચરિંગમાં રાહતની તૈયારી
રોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વના સમાચાર એ છે કે સરકાર નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા વિચારી રહી છે. હાઇ-ટેક સેમિકન્ડક્ટર અને AI સાધનો માટે Bureau of Indian Standards (BIS) સર્ટિફિકેશનમાંથી મુક્તિ આપવા અંગે વિચારણા ચાલી રહી છે. અત્યાર સુધી કડક સર્ટિફિકેશન નિયમોને કારણે મશીનરીના આયાતમાં વિલંબ થતો હતો, જે હવે દૂર થવાની શક્યતા છે.
મિશનના મુખ્ય સ્તંભો
આ વ્યૂહરચના ચિપ ડિઝાઇન, મશીનરી, ફેબ્રિકેશન, એસેમ્બલી અને ટેસ્ટિંગ (ATMP/OSAT), R&D અને ટેલેન્ટ ડેવલપમેન્ટ જેવા 6 મુખ્ય સ્તંભો પર આધારિત છે. જાપાનની પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ કુશળતાનો ઉપયોગ કરીને ભારત પોતાની સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
જોખમો અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સ મૂડી-સઘન (Capital Intensive) હોય છે અને તેમાં રિટર્ન મળતા સમય લાગે છે. આ ઉપરાંત, સ્પેશિયલ ગેસ અને એડવાન્સ્ડ ઇક્વિપમેન્ટ માટે ભારત હજુ પણ વૈશ્વિક સપ્લાયર્સ પર નિર્ભર છે. ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં કોઈ પણ વિક્ષેપ પ્રોજેક્ટના સમયગાળાને અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે BIS મુક્તિના સમયરેખા અને ફેબ્રિકેશન ભાગીદારીની પ્રગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.