કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે નેધરલેન્ડમાં ASML, Nexperia અને Ingka Group જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી છે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઈન અને રિટેલ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવાનો છે.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે નેધરલેન્ડની પ્રવાસ દરમિયાન સેમિકન્ડક્ટર જાયન્ટ ASML, ચિપમેકર Nexperia અને IKEA સંચાલિત Ingka Group ના ટોચના અધિકારીઓ સાથે વ્યૂહાત્મક ચર્ચાઓ કરી છે. આ પ્રવાસનો મુખ્ય હેતુ ભારતને હાઈ-ટેક સેક્ટરમાં વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ ડેસ્ટિનેશન તરીકે મજબૂત કરવાનો છે.
સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ભારતની મહત્વાકાંક્ષા
ASML અને Nexperia સાથેની વાતચીત ખાસ મહત્વની છે, કારણ કે ભારત હવે માત્ર ચિપ ડિઝાઇનિંગ જ નહીં, પરંતુ એડવાન્સ ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં પણ મોટી ભૂમિકા ભજવવા માંગે છે. ASML એ આધુનિક ચિપ બનાવવા માટે જરૂરી લિથોગ્રાફી મશીનોની એકમાત્ર ઉત્પાદક કંપની છે. ભારત સરકારે $10 અબજનું સેમિકન્ડક્ટર ઈન્સેન્ટિવ મિશન શરૂ કર્યું છે, જેના દ્વારા વૈશ્વિક ટેક કંપનીઓને ભારતમાં પ્રોડક્શન યુનિટ સ્થાપવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે.
રિટેલ અને ગ્રીન એનર્જી પર ભાર
ટેકનોલોજી ઉપરાંત, Ingka Group સાથે સ્થાનિક સોર્સિંગ નેટવર્ક વિસ્તારવા પર ચર્ચા થઈ છે. આ ઉપરાંત, એનર્જી સેક્ટરમાં $200 અબજ જેટલું વિદેશી રોકાણ આકર્ષવાના લક્ષ્યાંક સાથે ગ્રીન હાઈડ્રોજન અને રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ માટે મૂડી એકત્ર કરવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
પડકારો અને કાર્બન ટેક્સ
આ આશાવાદી વાતાવરણ વચ્ચે નિયમનકારી અડચણો પણ ચર્ચાનો વિષય બની છે. મંત્રીએ અમલદારશાહી ઘટાડવા અને પાલનનો બોજ હળવો કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. સૌથી મોટો પડકાર યુરોપિયન યુનિયનનો 'કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ' (CBAM) છે. આ કાર્બન ટેક્સને કારણે સ્ટીલ અને એનર્જી-ઈન્ટેન્સિવ વસ્તુઓની નિકાસમાં ભારત માટે ખર્ચ વધી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભારત કેવી રીતે તેની નીતિઓને યુરોપિયન ધોરણો સાથે સાંકળીને રોકાણ મેળવવામાં સફળ થાય છે.