કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી Piyush Goyal એ યુરોપિયન યુનિયનના Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. આ નવા નિયમોને કારણે ભારતની સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ જેવી નિકાસ પર **20% થી 35%** સુધીનો ટેક્સ લાગી શકે છે, જે ભારતીય કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર છે.
નિકાસ પર સીધી અસર
યુરોપિયન બજાર ભારતીય સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદકો માટે એક મુખ્ય ડેસ્ટિનેશન છે. CBAM ના વર્તમાન માળખા મુજબ, આ ક્ષેત્રોની પ્રોડક્ટ્સ પર 20% થી 35% સુધીનો વધારાનો ટેક્સ લાગી શકે છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધું દબાણ આવશે. કંપનીઓએ કાં તો આ વધારાનો ખર્ચ પોતે સહન કરવો પડશે અથવા યુરોપિયન ગ્રાહકો પાસેથી વધુ ભાવ વસૂલવા પડશે, જેનાથી વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ભારતનું સ્થાન જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
વધારાના નિયમો અને આર્થિક બોજ
મંત્રીએ માત્ર કાર્બન ટેક્સ જ નહીં, પરંતુ 'યુરોપિયન યુનિયન ડિફોરેસ્ટેશન રેગ્યુલેશન' (EUDR) ની પણ આકરી ટીકા કરી છે. આ નિયમો પર્યાવરણના નામે 'નોન-ટેરિફ બેરિયર્સ' (Non-tariff barriers) તરીકે કામ કરે છે, જે નિકાસકારો માટે પાલનનો ખર્ચ (Compliance cost) વધારે છે. આને કારણે સ્ટીલ અને સિમેન્ટ જેવી સામગ્રી મોંઘી બનતા મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના બજેટ પણ ખોરવાઈ શકે છે.
આર્થિક સુસ્તી અને ગ્લોબલ પરિપ્રેક્ષ્ય
Piyush Goyal એ જર્મનીના ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરને ઉદાહરણ તરીકે ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે, વધુ પડતા કડક નિયમોને કારણે જર્મનીમાં વાહનોનું વેચાણ છેલ્લા દાયકામાં 15% થી 20% જેટલું ઘટ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, ભારત વિશ્વની 17% વસ્તી ધરાવે છે, પરંતુ વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ભારતનો ફાળો માત્ર 3% થી 3.5% જ છે, તેથી ભારત પર આટલા કડક નિયમો થોપવા તે અન્યાયી છે.
હવે રોકાણકારોની નજર ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય વેપાર વાટાઘાટો (Trade Negotiations) પર ટકેલી છે. CBAM ના નિયમોમાં છૂટછાટ કે ફેરફાર થાય છે કે કેમ, તે સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વનું સાબિત થશે.