સરકાર દ્વારા સબસિડીના ભાવે ડુંગળી વેચવાના પ્રયાસો છતાં રિટેલ માર્કેટમાં ડુંગળીના ભાવ **₹70** પ્રતિ કિલોની આસપાસ જળવાઈ રહ્યા છે. સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધ અને ખરીફ પાકની મોડી આવકને કારણે સરકારના ભાવ નિયંત્રણના પગલાંઓ મર્યાદિત સાબિત થઈ રહ્યા છે.
ભાવ કેમ કાબૂમાં નથી આવી રહ્યા?
સરકારે બફર સ્ટોકમાંથી ₹35 પ્રતિ કિલોના સબસિડીયુક્ત ભાવે ડુંગળી બજારમાં ઉતારવા છતાં, સામાન્ય જનતાને રાહત મળતી નથી. રિટેલ માર્કેટમાં ભાવ ₹70 ના સ્તરે અડગ છે, જે ખાદ્ય મોંઘવારીને કાબૂમાં રાખવાના તંત્રના પ્રયાસો સામે મોટો પડકાર છે.
સપ્લાય અને પ્રોડક્શનનો મુદ્દો
આ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ રવિ પાકની ઘટતી આવક અને ખરીફ પાકની મોડી લણણી છે. નાસિક અને કર્ણાટક જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં અનિયમિત વરસાદને કારણે વાવણી ચક્ર ધીમું પડ્યું છે. આ અછતને પહોંચી વળવા સરકારે બફર સ્ટોકની ખરીદ કિંમત વધારીને ₹2,125 પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરી છે, જેથી ખેડૂતો ખાનગી વેપારીઓને બદલે સરકારી એજન્સીઓને માલ આપે.
લોજિસ્ટિક્સ અને સ્પેક્યુલેશનનો અવરોધ
માત્ર ઉત્પાદન જ નહીં, પણ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્કમાં રહેલી ખામીઓ પણ મોટી સમસ્યા છે. ખાનગી વેપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી સંગ્રહખોરી અને સ્પેક્યુલેટિવ ટ્રેડિંગને કારણે સરકારી રાહતનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પૂરેપૂરો પહોંચી શકતો નથી.
અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
ખાદ્ય ચીજોની આ મોંઘવારી સામાન્ય લોકોના ઘરના બજેટ પર સીધી અસર કરે છે. ડિસ્ક્રિશનરી સ્પેન્ડિંગ (અન્ય ખર્ચ) ઘટવાથી FMCG સેક્ટરની ડિમાન્ડ પર પણ નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં હોલસેલ મંડીઓમાં ખરીફ પાકની કેટલી આવક થાય છે, તે આ ભાવ ઘટાડવા માટેનો સૌથી મોટો ટ્રિગર પોઈન્ટ સાબિત થશે.