Nuvama Research નો રિપોર્ટ સૂચવે છે કે ગ્લોબલ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ખર્ચમાં સંભવિત ઘટાડો ભારતની આર્થિક ગતિને અસર કરી શકે છે. જોકે દેશમાં હાલ મજબૂત ગ્રોથ દેખાઈ રહ્યો છે, પરંતુ ડોમેસ્ટિક ડિમાન્ડ અને વપરાશમાં નબળાઈ દેખાઈ રહી છે, જે આ ગ્રોથને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
ગ્લોબલ AI ખર્ચમાં ઘટાડો શા માટે ચિંતાનો વિષય?
Nuvama Research એ પોતાના એક નવા રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે ગ્લોબલ લેવલ પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માં થતા કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) માં ઘટાડો ભારતની આર્થિક રિકવરી માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. બ્રોકરેજ ફર્મ અનુસાર, ભારતે તાજેતરમાં કોર્પોરેટ રેવન્યુમાં લગભગ 20% અને ક્રેડિટ ગ્રોથમાં લગભગ 15% નો વધારો નોંધાવ્યો છે, પરંતુ આ પ્રગતિ મોટે ભાગે બાહ્ય પરિબળો પર નિર્ભર છે.
AI ક્ષેત્રમાં વધી રહેલું રોકાણ પરોક્ષ રીતે ભારતીય અર્થતંત્રને મદદ કરી રહ્યું છે, જેનાથી કોમોડિટીના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં મોંઘવારી વધી રહી છે. જોકે, Nuvama ચેતવણી આપે છે કે આ સમર્થન અસ્થાયી છે અને વૈશ્વિક પ્રવાહો પર આધારિત છે. જો AI સંબંધિત ખર્ચ ઘટે, તો કોમોડિટીના ભાવ પણ નીચે આવી શકે છે, જે ભારતમાં કોર્પોરેટ રેવન્યુ અને ક્રેડિટ ગ્રોથ પર દબાણ લાવી શકે છે. આ બાહ્ય સમર્થન પરની નિર્ભરતા રોકાણકારોને હેડલાઇન ગ્રોથ અને ડોમેસ્ટિક ડિમાન્ડની મજબૂતી વચ્ચેનો તફાવત સમજવા પર ભાર મૂકે છે.
ડોમેસ્ટિક ડિમાન્ડ અને વપરાશની સ્થિતિ:
આ અસમાન રિકવરીના સંકેતો તાજેતરના ટેક્સ ડેટામાં સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યા છે. Nuvama એ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) કલેક્શનમાં જોવા મળેલા તફાવત પર ધ્યાન દોર્યું છે: જ્યાં આયાતમાંથી થતું કલેક્શન મજબૂત રહ્યું છે, ત્યાં ડોમેસ્ટિક કલેક્શનમાં વૃદ્ધિ ધીમી પડી છે. આ અંતર સૂચવે છે કે ડોમેસ્ટિક વપરાશ એટલો મજબૂત નથી જેટલો હેડલાઇન આંકડા દર્શાવે છે. અર્થતંત્રમાં એક એવી રિકવરી જોવા મળી રહી છે જ્યાં ઊંચી કિંમતની વસ્તુઓ, જેમાં ઘણીવાર આયાતનો મોટો હિસ્સો હોય છે, તે નીચી કિંમતની વસ્તુઓ કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે.
વપરાશના અન્ય સૂચકાંકો પણ ઘરેલું બજારમાં સાવચેતીભર્યા વાતાવરણને સમર્થન આપે છે. GST માં ફેરફાર, આવકવેરામાં રાહત અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા મોનેટરી ઇઝિંગ જેવા સરકારી પ્રયાસો છતાં, વપરાશમાં કોઈ નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી નથી. રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં એક મોટો બદલાવ આવ્યો છે, જ્યાં લિસ્ટેડ કંપનીઓના પ્રી-સેલ્સ ગ્રોથમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે પોસ્ટ-પેન્ડેમિક રિકવરીના સમયગાળાથી અલગ છે.
વધુમાં, ભારતમાં હાલનો કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) સાઇકલ ખૂબ જ કેન્દ્રિત છે. મોટાભાગનું રોકાણ પાવર સેક્ટર પર કેન્દ્રિત છે, જ્યારે વ્યાપક કોર્પોરેટ રોકાણ નરમ રહ્યું છે. આનાથી એવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે જ્યાં આર્થિક રિકવરી પોલિસી-આધારિત અને સેક્ટર-વિશિષ્ટ છે, ન કે વ્યાપક.
રોકાણકારોએ ડોમેસ્ટિક ડિમાન્ડની મજબૂતીને સમજવા માટે આગામી કોર્પોરેટ કમાણી (Earnings) અને હાઇ-ફ્રિક્વન્સી ઇકોનોમિક ઇન્ડિકેટર્સ પર નજર રાખવી જોઈએ. મુખ્ય જોખમ એ છે કે જો વૈશ્વિક તેજી, જેમ કે ઊંચા કોમોડિટી ભાવ અને AI-આધારિત રોકાણ, ઘટવા લાગે તો શું ઘરેલું અર્થતંત્ર તેની ગતિ જાળવી શકશે. જો માંગ નબળી રહે છે, તો કોઈપણ બાહ્ય ઠંડક કોર્પોરેટ પ્રોફિટ માર્જિન અને રેવન્યુ ગ્રોથ પર દબાણ વધારી શકે છે.
