Zerodha ના CEO Nithin Kamath એ ભારતીય શેરબજારમાં એક વિચિત્ર સ્થિતિ તરફ ઈશારો કર્યો છે. જ્યાં એક તરફ Nifty 50 તેના પીકથી **14.3%** નીચે છે અને RBI એ રેપો રેટ વધારીને **5.5%** કર્યો છે, ત્યારે બીજી તરફ **67%** થી વધુ IPO તેના ઈશ્યુ પ્રાઈસ કરતા ઉપર ટ્રેડ કરી રહ્યા છે.
ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં આ સમયે એક અસામાન્ય વિભાજન (Divergence) જોવા મળી રહ્યું છે. એક તરફ જ્યાં સ્થાપિત ઇન્ડેક્સ ભારે દબાણ હેઠળ છે, ત્યાં બીજી તરફ પ્રાઇમરી માર્કેટ એટલે કે IPO માર્કેટમાં અદભૂત મજબૂતી જોવા મળી રહી છે. આ પરિસ્થિતિ રોકાણકારો માટે સમજવી મુશ્કેલ બની રહી છે.
ડેટા શું કહે છે?
ઓક્ટોબર 2025 થી સપ્ટેમ્બર 2026 ના ગાળાના આંકડા મુજબ, મેઈનબોર્ડ પર લિસ્ટ થયેલી 67.2% કંપનીઓ તેમના ઓરિજિનલ ઈશ્યુ પ્રાઈસથી ઉપર ટ્રેડ કરી રહી છે. આ કંપનીઓએ રોકાણકારોને સરેરાશ 24.7% રિટર્ન આપ્યું છે. આ સાબિત કરે છે કે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી નાણાં નીકળી રહ્યા હોવા છતાં, લિક્વિડિટી નવા લિસ્ટિંગમાં ઠલવાઈ રહી છે.
સેકન્ડરી માર્કેટમાં કેમ છે દબાણ?
Nifty 50, જે બજારનું મુખ્ય બેરોમીટર છે, તે 7 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ 22,603 પર બંધ થયું હતું. આ આંકડો તેના ઓલ-ટાઈમ હાઈ 26,373.20 થી લગભગ 14.3% ઓછો છે. ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતા અને ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવને કારણે રોકાણકારોનું સેન્ટિમેન્ટ નબળું પડ્યું છે.
RBI ના નિર્ણયની અસર
RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.5% કરી દીધો છે. ઊંચા વ્યાજ દરને કારણે કંપનીઓ અને વ્યક્તિઓ માટે લોન લેવી મોંઘી બની છે, જેનાથી કોર્પોરેટ કમાણી પર અસર પડવાની શક્યતા છે. જ્યારે લોન મોંઘી થાય, ત્યારે રોકાણકારો સ્થાપિત કંપનીઓના વેલ્યુએશન પર પુનઃવિચાર કરે છે, જે વેચવાલીનું મુખ્ય કારણ બની રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
મુખ્ય સવાલ એ છે કે પ્રાઇમરી માર્કેટ ક્યાં સુધી સેકન્ડરી માર્કેટની વાસ્તવિકતાથી દૂર રહી શકશે? જો સેકન્ડરી માર્કેટમાં મંદી ચાલુ રહેશે, તો નવા IPO ની માંગમાં પણ ઘટાડો થવાની પૂરી શક્યતા છે. આગામી સમયમાં Nifty 50 ની સ્થિરતા અને RBI ના આગામી પગલાં પર નજર રાખવી અત્યંત મહત્વની રહેશે.