National Statistical Office (NSO) દ્વારા જાહેર કરાયેલા Periodic Labour Force Survey 2025 ના આંકડા મુજબ, ભારતના ઘણા જિલ્લાઓમાં NEET (Not in Education, Employment, or Training) યુવાનોની સંખ્યામાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ઉત્તર દિલ્હીમાં આ દર **44.3%** પર પહોંચી ગયો છે.
કોચિંગ હબ્સ પર અસર
સૌથી ચોંકાવનારો આંકડો ઉત્તર દિલ્હીનો છે, જ્યાં NEET દર 44.3% નોંધાયો છે. જોકે આ આંકડો ઘણો ઊંચો છે, પરંતુ તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી છે. આ યુવાનો હાલમાં સ્વૈચ્છિક રીતે કામકાજથી દૂર રહીને સરકારી નોકરીના પ્રયાસોમાં જોડાયેલા છે, જે પ્રાઇવેટ સેક્ટર માટે ટેલેન્ટ એક્વિઝિશનમાં પડકાર ઊભો કરે છે.
બિહાર અને તેલંગાણામાં માળખાકીય સમસ્યાઓ
કોચિંગ હબ્સની બહારની સ્થિતિ વધુ ગંભીર છે. બિહારના પશ્ચિમ ચંપારણમાં NEET દર 43.6% અને રાજ્ય સરેરાશ 32.1% નોંધાઈ છે, જે નોકરીઓના અભાવને દર્શાવે છે. તેલંગાણામાં પણ ભદ્રાદ્રી કોથાગુડેમ જેવા જિલ્લાઓમાં આ દર 42.7% જેટલો ઉંચો છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે નોકરીની તકોનો અભાવ પ્રાદેશિક સ્તરે મોટો મુદ્દો છે.
માનવ સંસાધન અને ઉત્પાદકતા પર પ્રભાવ
આ આંકડાઓ શિક્ષણ વ્યવસ્થા અને જોબ માર્કેટની માંગ વચ્ચેનું અંતર સ્પષ્ટ કરે છે. જ્યારે યુવાનો શિક્ષણ કે તાલીમ લીધા વગર ખાલી બેઠા હોય, ત્યારે તે દેશની ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ પર અસર કરે છે. કંપનીઓને હવે કુશળ કર્મચારીઓ શોધવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે, કારણ કે ડિગ્રી ધરાવતા યુવાનોમાં પણ જરૂરી ટેકનિકલ સ્કિલ્સનો અભાવ જોવા મળે છે.
વધુમાં, આ NEET યુવાનો કમાણી કરતા ન હોવાથી વપરાશ (Consumer Consumption) પર પણ નકારાત્મક અસર પડે છે, જે લાંબા ગાળે આર્થિક વૃદ્ધિ માટે ચિંતાનો વિષય છે.