ભારતના નવા શ્રમ કાયદા મુજબ, હવે કંપનીઓએ કર્મચારીને નોકરી છોડ્યાના ફક્ત 2 વર્કિંગ દિવસોમાં જ તેમની બધી કમાણી થયેલી સેલરી (Earned Wages) ચૂકવવી પડશે. આ નિયમથી કર્મચારીઓને લાંબો સમય રાહ જોવી નહીં પડે.
Detailed Coverage
હવે નોકરી છોડશો તો 2 દિવસમાં મળશે Final Settlement!
ભારતમાં હવે કર્મચારીઓ માટે એક મોટા રાહતના સમાચાર છે. દેશના નવા લેબર કોડ્સ (Labour Codes) મુજબ, હવે કોઈપણ કંપનીએ પોતાના કર્મચારીને નોકરી છોડ્યાના માત્ર 2 વર્કિંગ દિવસોની અંદર તેની બધી જ કમાણી થયેલી સેલરી (Earned Wages) ચૂકવી દેવી ફરજિયાત રહેશે. આ નિયમ કર્મચારીના રાજીનામા, ટર્મિનેશન, રિટાયરમેન્ટ કે કંપની બંધ થવા જેવા કોઈપણ સંજોગોમાં લાગુ પડશે.
આ નવા નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતીય કોર્પોરેટ જગતમાં પ્રવર્તતી એક મોટી સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાનો છે. અત્યાર સુધી, નોકરી છોડ્યા બાદ કર્મચારીઓને તેમની અંતિમ સેલરી મેળવવા માટે અઠવાડિયાઓ કે મહિનાઓ સુધી રાહ જોવી પડતી હતી. પરંતુ હવે 2 દિવસની કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવાથી, કર્મચારીઓને તેમની કમાણી કરેલા પૈસા તાત્કાલિક મળી શકશે અને એક્ઝિટ પ્રોસેસ (Exit Process) વધુ પારદર્શક બનશે.
સેલરી અને અન્ય લાભો વચ્ચેનો તફાવત:
એ સમજવું જરૂરી છે કે આ 2 દિવસની મર્યાદા ફક્ત 'કમાણી થયેલી સેલરી' (Earned Wages) પર લાગુ પડે છે. ફુલ એન્ડ ફાઇનલ સેટલમેન્ટ (Full and Final Settlement) માં લીવ એન્કેશમેન્ટ (Leave Encashment), બોનસ, બાકી રિઇમ્બર્સમેન્ટ (Reimbursement) જેવા અન્ય લાભો પણ શામેલ હોઈ શકે છે, જેના માટે અલગ નિયમો અને સમયમર્યાદા હોઈ શકે છે. ગ્રેચ્યુઇટી (Gratuity) જેવા સ્ટેચ્યુટરી બેનિફિટ્સ (Statutory Benefits) પણ તેમના પોતાના કાયદા અને કંપનીની પોલિસી મુજબ નક્કી થાય છે, જે આ 2 દિવસની મર્યાદામાં ન પણ આવે. તેથી, રોકાણકારો અને કર્મચારીઓએ આને ફક્ત સેલરીની તાત્કાલિક ચૂકવણી તરીકે જોવું જોઈએ, નહીં કે તમામ અંતિમ લાભોની તાત્કાલિક ચુકવણી તરીકે.
કર્મચારીઓની જવાબદારી:
જોકે કંપનીઓ પર હવે ઝડપી ચૂકવણીની જવાબદારી આવી છે, તેમ છતાં આ પ્રક્રિયાની ગતિ કર્મચારીઓની સહકાર પર પણ નિર્ભર રહેશે. જો કોઈ કર્મચારી કંપનીની પ્રોપર્ટી (જેમ કે લેપટોપ, મોબાઈલ) પરત કર્યા વિના, પ્રોજેક્ટ હેન્ડઓવર (Project Handover) પૂર્ણ કર્યા વિના, અથવા બાકી રિઇમ્બર્સમેન્ટ ક્લેમ (Reimbursement Claims) સબમિટ કર્યા વિના નોકરી છોડે છે, તો કંપની માટે 2 દિવસમાં અંતિમ રકમની ગણતરી કરીને ચૂકવણી કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે. તેથી, કર્મચારીઓએ પણ રેકોર્ડ વ્યવસ્થિત રાખવા અને જરૂરી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવી હિતાવહ છે.
કંપનીઓ માટે ઓપરેશનલ ફેરફારો:
કંપનીઓ માટે, આ ફેરફાર એટલે કે પેરોલ (Payroll) અને એક્ઝિટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ (Exit Management Systems) માં મોટા સુધારા કરવાની જરૂર પડશે. HR અને ફાઇનાન્સ વિભાગો પાસે કર્મચારીઓની હાજરી, બાકી લોન, અને કંપનીની મિલકતોની સ્થિતિ વિશે રીઅલ-ટાઇમ ડેટા (Real-time Data) હોવો આવશ્યક છે. કંપનીઓએ નોટિસ પીરિયડ (Notice Period) અને ડિડક્શન્સ (Deductions) સંબંધિત નિયમોને પણ વધુ સ્પષ્ટ કરવા પડશે, જેથી અંતિમ ચૂકવણીમાં કોઈ ગેરસમજ ન થાય. આ નવા કોડ્સના અમલીકરણ સાથે, સિસ્ટમ્સને અપડેટ કરવામાં નિષ્ફળ રહેતી કંપનીઓને નિયમનકારી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.