State Bank of India ના નવા રિપોર્ટ મુજબ, ભારતના **45.6%** પરિવારો હવે ડિજિટલ ચેનલ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જોકે હજુ પણ **54.4%** લોકો રોકડ વ્યવહારને જ વધુ પસંદ કરે છે, જેમાં આવકના સ્તર મુજબ મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે.
ભારતનું અર્થતંત્ર ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનના નવા તબક્કે છે. State Bank of India ના લેટેસ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, દેશના 45.6% પરિવારો હવે ઓછામાં ઓછા એક પ્રકારના ખર્ચ માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, આ આંકડો એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે હજુ પણ અડધાથી વધુ એટલે કે 54.4% વસ્તી પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે રોકડ (Cash) પર જ નિર્ભર છે.
આવકની અસર અને વપરાશનું ચિત્ર
ડિજિટલ પેમેન્ટના ઉપયોગમાં આર્થિક સ્થિતિ મોટો ભાગ ભજવે છે. રિપોર્ટ અનુસાર, સૌથી વધુ આવક ધરાવતા ટોપ 20% પરિવારોમાં ડિજિટલ અપનાવવાનો દર 69.5% છે, જ્યારે સૌથી ઓછી આવક ધરાવતા વર્ગમાં આ દર ઘટીને માત્ર 25.3% થઈ જાય છે. એટલું જ નહીં, ડિજિટલ વ્યવહારો કરનારા પરિવારોનો માસિક માથાદીઠ વપરાશ પણ 7.5% જેટલો ઊંચો જોવા મળ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે ટેક-સેવી ગ્રાહકોની ખરીદશક્તિ અને પસંદગીઓ વધુ વૈવિધ્યસભર છે.
ફૂડ સેક્ટરમાં હજુ પણ રોકડનું રાજ
વસ્તુઓની શ્રેણી મુજબ લોકોની પસંદગી બદલાય છે. કન્ઝ્યુમેબલ્સ અને સર્વિસમાં લગભગ 40% ડિજિટલ વ્યવહારો થાય છે, જ્યારે ડ્યુરેબલ ગુડ્સમાં આ આંકડો 23.3% છે. જોકે, તાજા ફળો, શાકભાજી અને પ્રોટીન જેવી રોજિંદી વસ્તુઓ માટે ગ્રાહકો આજે પણ ફિઝિકલ માર્કેટની મુલાકાત લેવાનું પસંદ કરે છે. વસ્તુની ગુણવત્તા તપાસવાની જરૂરિયાતને કારણે આ સેક્ટરમાં ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ હજુ પણ ગ્રાહકોનો સંપૂર્ણ વિશ્વાસ જીતવામાં સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ડિજિટલ અર્થતંત્રનો વિકાસ હાલમાં મુખ્યત્વે શહેરી અને શ્રીમંત વર્ગ પૂરતો મર્યાદિત છે. ઈન્ટરનેટ પેનિટ્રેશન, ડિજિટલ સાક્ષરતા અને સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ હજુ પણ ગ્રામીણ અને સેમી-અર્બન વિસ્તારોમાં અવરોધરૂપ છે. જે કંપનીઓ આ ગેપને પૂરી કરી શકશે, તે લાંબા ગાળે ભારતના કન્ઝમ્પશન-ડ્રિવન ઈકોનોમીમાં મોટો હિસ્સો કબજે કરશે.