National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA) પાસે હાલમાં નોન-શેડ્યુલ્ડ મેડિકલ ડિવાઈસ પર **20%** માર્જિન કેપ લાદવાની કાયદાકીય સત્તા નથી. ગ્રાહકોના હિતમાં ભાવ ઘટાડવાની વિચારણા ચાલી રહી છે, પરંતુ કોઈ કાયમી માળખું ન હોવાથી કંપનીઓ અને હોસ્પિટલોના નફા પર હાલ કોઈ સીધો ખતરો નથી.
રેગ્યુલેટરી માળખું શું કહે છે?
NPPA હાલમાં Drugs (Prices Control) Order 2013 હેઠળ કાર્યરત છે. આ કાયદા મુજબ, રેગ્યુલેટર ફક્ત 'શેડ્યુલ્ડ' દવાઓ અને પસંદગીના મેડિકલ ડિવાઈસના જ ભાવ નક્કી કરી શકે છે. મોટાભાગના હોસ્પિટલ કન્ઝ્યુમેબલ્સ 'નોન-શેડ્યુલ્ડ' કેટેગરીમાં આવતા હોવાથી તે હાલ NPPA ના અધિકારક્ષેત્રની બહાર છે.
સરકાર ઈચ્છે તો પણ હાલના કાયદામાં ફેરફાર કર્યા વિના આ મર્યાદા લાદી શકે તેમ નથી. કોઈપણ મોટા ફેરફાર માટે સરકારે પોલિસીમાં સુધારો કરવો પડે અથવા નવો કાયદો લાવવો પડે.
ચર્ચાનું કારણ શું?
મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન જેવી સંસ્થાઓએ કરેલી તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે IV ઇન્ફ્યુઝન સેટ, કેથેટર અને ઓક્સિજન માસ્ક જેવા ઉપકરણોના પ્રાપ્તિ મૂલ્ય (Procurement Cost) અને દર્દીઓ પાસેથી વસૂલવામાં આવતી કિંમત વચ્ચે મોટો તફાવત છે. સંસદીય સમિતિઓએ પણ દર્દીઓ પરના આ આર્થિક બોજ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
રોકાણકારોએ સરકારી નીતિઓમાં થતા ફેરફાર પર નજર રાખવી જોઈએ. અગાઉ 2021 માં કોવિડ દરમિયાન સરકારે ઈમરજન્સી પાવરનો ઉપયોગ કરીને ભાવ પર મર્યાદા લાદી હતી. જો સરકાર કાયદામાં સુધારો કરીને કાયમી માર્જિન કંટ્રોલ લાવે, તો મેડિકલ ડિવાઈસ ઉત્પાદકો અને ખાનગી હોસ્પિટલ ચેઈન્સના પ્રોફિટ માર્જિન પર ચોક્કસપણે દબાણ આવી શકે છે. જ્યાં સુધી કાયદો બદલાતો નથી, ત્યાં સુધી કંપનીઓ પોતાની પ્રાઈસિંગ સ્ટ્રેટેજી સ્વતંત્ર રીતે નક્કી કરી શકશે.