NCDC Amendment Bill 2026 દ્વારા ભારતના સહકારી ક્ષેત્ર માટે ફંડિંગના નવા દ્વાર ખૂલ્યા છે. હવે સહકારી સંસ્થાઓ ઉપરાંત ટેકનોલોજી અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ પણ સીધી મદદ મેળવી શકશે, જોકે જાહેર ભંડોળના જોખમો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સરકારે નેશનલ કોઓપરેટિવ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NCDC) ના 1962 ના જૂના માળખાને બદલવા માટે 'NCDC Amendment Bill 2026' રજૂ કર્યું છે. આ બિલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સહકારી ક્ષેત્રને અપાતી નાણાકીય સહાયના મોડલમાં મોટો ફેરફાર કરવાનો છે.
સહકારી ફંડિંગનો વ્યાપ વધશે
હવેથી NCDC માત્ર રજિસ્ટર્ડ સહકારી મંડળીઓ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. આ પ્રસ્તાવિત ફેરફાર હેઠળ ટેકનોલોજી કંપનીઓ, લોજિસ્ટિક્સ પ્રોવાઈડર્સ અને પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સને પણ ફંડિંગ મળી શકશે. સરકારનું માનવું છે કે આનાથી ગ્રામીણ સપ્લાય ચેઈન અને ફાર્મ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રહેલી ક્રેડિટની અછત દૂર થશે.
ડાયરેક્ટ ઈક્વિટી અને કેપિટલ રિસ્ક
આ બિલમાં સૌથી મોટો ફેરફાર એ છે કે NCDC હવે સહકારી વેન્ચર્સમાં સીધું ઈક્વિટી રોકાણ કરી શકશે. અત્યાર સુધી માત્ર ડેટ (Debt) ફાઈનાન્સિંગ પર ભાર મૂકવામાં આવતો હતો. હવે ઈક્વિટીમાં પ્રવેશ કરવાથી NCDC એ વ્યવસાયનું જોખમ પણ લેવું પડશે, જેના કારણે સરકારી મૂડીના નુકસાનની શક્યતા પણ રહેલી છે. આ માટે NCDC ની ડ્યુ ડિલિજન્સ (Due Diligence) પ્રક્રિયા અત્યંત મહત્વની બની રહેશે.
RBI સાથે જોડાણ અને પારદર્શિતા
નવા બિલમાં NCDC ને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) સાથે ક્રેડિટ ડેટા શેર કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. આ પગલાથી લોન રિકવરી રેટ સુધરવાની અને ક્રેડિટ એપ્રેઝલ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવાની અપેક્ષા છે.
નાના સભ્યોનું હિત
ટીકાકારોનું માનવું છે કે મોટી કોમર્શિયલ સંસ્થાઓને ફંડિંગ આપવાથી નાના ખેડૂતો કે Primary Agricultural Cooperative Credit Societies ના હિતો જોખમાઈ શકે છે. આ માટે સરકાર 'કોઓપરેટિવ-બેનિફિટ ટેસ્ટ' લાવવા જઈ રહી છે, જેથી મુખ્ય સહકારી સંસ્થાઓની અવગણના ન થાય.