ભારતીય મોબાઈલ ઉદ્યોગે સરકાર પાસે GST દરમાં ધરખમ ઘટાડો કરવાની માંગ કરી છે. ICEA એ મોબાઈલ પરનો GST **18%** થી ઘટાડીને **5%** કરવા અપીલ કરી છે, કારણ કે દેશમાં મોબાઈલ વેચાણમાં **11%** નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
મોબાઈલ સેક્ટર પર દબાણ કેમ?
ભારતીય મોબાઈલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એસોસિએશન (ICEA) એ નાણા મંત્રાલયને પત્ર લખીને GST ઘટાડવાની રજૂઆત કરી છે. હાલના ટેક્સ સ્ટ્રક્ચરને કારણે કંપનીઓ ભારે દબાણમાં છે, કારણ કે સ્થાનિક બજારમાં માંગ સતત ઘટી રહી છે અને પ્રોડક્શન કોસ્ટ વધી ગઈ છે. ખાસ કરીને બજેટ સ્માર્ટફોન સેગમેન્ટમાં, જે 2G થી 4G/5G માં અપગ્રેડ થતા ગ્રાહકો માટે પ્રવેશદ્વાર છે, ત્યાં વેચાણ જળવાઈ રહેવું જરૂરી છે.
ડેટા શું કહે છે?
એપ્રિલ-જૂન 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળામાં મોબાઈલ શિપમેન્ટમાં 10% થી 11% નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે છેલ્લા છ વર્ષનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. ભારત મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં આગળ વધ્યું છે, પરંતુ સ્થાનિક ગ્રાહકોમાં ઘટેલી માંગને કારણે આ વિકાસની ગતિ ધીમી પડી છે.
મોંઘવારીનો માર
કંપનીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર મેમરી ચિપ્સના ભાવમાં થયેલો વધારો છે. સપ્ટેમ્બર 2025 થી અત્યાર સુધીમાં DRAM અને NAND ફ્લેશ સ્ટોરેજ જેવી ચિપ્સના ભાવમાં 4 ગણો (4x) વધારો થયો છે. પરિણામે, એન્ટ્રી-લેવલ સ્માર્ટફોનની કિંમતોમાં 35% થી 45% નો વધારો થયો છે. હવે ₹10,000 થી ઓછી કિંમતના ફોનનું પ્રમાણ ઘટીને કુલ માર્કેટના 5% થી પણ ઓછું થઈ ગયું છે.
ગ્રે માર્કેટની સમસ્યા
ઉદ્યોગ જગતનું માનવું છે કે 18% GST ને કારણે ગ્રે માર્કેટ (અનધિકૃત વેચાણ) ને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે. જો GST ઘટાડીને 5% કરવામાં આવે, તો ગ્રાહકો ફરીથી અધિકૃત રીટેલ ચેનલો તરફ વળશે અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને પણ વેગ મળશે.