1998 ના પાઠ: ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ટેન્શન વચ્ચે ભારતની આર્થિક રસીલીએન્સ કેટલી મજબૂત?

વર્તમાન ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ અનિશ્ચિતતાએ વર્ષ 1998 ની યાદો તાજી કરી દીધી છે. પોખરણ પરમાણુ પરીક્ષણ બાદ જ્યારે અમેરિકાએ કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, ત્યારે વિદેશી સહાય અને લોન પર અસર પડી હતી. તેમ છતાં, ભારતનું અર્થતંત્ર સ્થિર રહ્યું હતું. તે સમયે GDP ગ્રોથ 5.8% થી વધીને 2003 સુધીમાં 7.8% પર પહોંચ્યો હતો, જે સાબિત કરે છે કે ભારત બાહ્ય આંચકાઓ સહન કરવામાં સક્ષમ છે.\n\n### તત્કાલીન સ્થિતિ વિરુદ્ધ વર્તમાન સ્થિતિ\n\n1998 માં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપારિક સંબંધો મર્યાદિત હતા, પરંતુ 2026 સુધીમાં અમેરિકા ભારતનું સૌથી મોટું ટ્રેડિંગ પાર્ટનર બની ગયું છે. આ ઊંડા સંબંધોને કારણે હવે ટેરિફની અસર એક્સપોર્ટ-હેવી સેક્ટર્સ પર વધુ જોવા મળી શકે છે. IT સર્વિસીસ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર, જે અમેરિકા પર વધુ નિર્ભર છે, તેઓ હવે પોલિસી ફેરફારો માટે વધુ સંવેદનશીલ છે.\n\n### ડોમેસ્ટિક માર્કેટ: એક મોટું બફર (Buffer)\n\nઆજનું ભારત 90 ના દાયકાના ભારત કરતા ઘણું અલગ છે. આજે આપણી પાસે વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) ઘણો મોટો છે અને ડોમેસ્ટિક કન્ઝમ્પશન માર્કેટ ખૂબ વિશાળ છે. જો ટ્રેડ ટેરિફને કારણે એક્સપોર્ટ માંગ ઘટે, તો પણ સ્થાનિક માંગ કંપનીઓના પરફોર્મન્સને ટકાવી રાખવામાં મદદ કરી શકે છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?\n\nપોર્ટફોલિયોનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે, રોકાણકારોએ એક્સપોર્ટ-આધારિત કંપનીઓ અને સ્થાનિક ઓર્ડર ધરાવતી કંપનીઓ વચ્ચે ભેદ પારખવો જોઈએ. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, બેન્કિંગ અને ડોમેસ્ટિક મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા સેક્ટર્સ અમેરિકન ટ્રેડ પોલિસી કરતા સ્થાનિક ગ્રોથ પર વધુ આધાર રાખે છે. 1998 નો ઈતિહાસ શીખવે છે કે વિવિધતા (Diversification) અને આંતરિક મજબૂતી જ ભારતનું સૌથી મોટું હથિયાર છે. હાલમાં, ટ્રેડ પોલિસી અપડેટ્સ અને કંપનીઓના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર નજર રાખવી હિતાવહ છે.