શેરબજારમાં SEBI દ્વારા ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ પર કડક નજર રાખવામાં આવે છે, પરંતુ રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટરમાં આ પ્રકારના નિયમોનો અભાવ છે. સરકારી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની ગુપ્ત માહિતીનો લાભ લઈને જમીન ખરીદનારાઓ પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો લાવી રહ્યા છે.
રિયલ એસ્ટેટમાં 'ઇનસાઇડર' ગેમનો ખેલ
આજે સ્થિતિ એવી છે કે શેરબજારમાં જે રીતે SEBI પાસે સત્તા છે, તેવી કોઈ મજબૂત વ્યવસ્થા રિયલ એસ્ટેટ માટે નથી. સરકારી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ જેવા કે Parandur airport પ્રોજેક્ટના આયોજન સમયે તેની માહિતી ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે. પરંતુ, જે લોકો આ માહિતી સુધી પહોંચ ધરાવે છે, તેઓ એરપોર્ટ કે હાઇવે બનવાના સંભવિત વિસ્તારોમાં સસ્તા ભાવે જમીન ખરીદી લે છે. પરિણામે, જ્યારે પ્રોજેક્ટ જાહેર થાય ત્યારે જમીનના ભાવ આસમાને પહોંચે છે, જેનો સીધો લાભ આ ઇનસાઇડર્સને મળે છે.
સરકારી પ્રોજેક્ટ્સને નુકસાન
Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) ના અહેવાલો મુજબ, ભારતમાં મોટાભાગના સરકારી પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ જમીન સંપાદન (Land acquisition) છે. સટ્ટાખોરીને કારણે જમીનના ભાવ એટલા વધી જાય છે કે પ્રોજેક્ટ બજેટની બહાર નીકળી જાય છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક જમીન માલિકો સાથેના વિવાદો પણ પ્રોજેક્ટને વર્ષો સુધી અટકાવી દે છે.
શું હોઈ શકે ઉકેલ?
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે RERA 2016 જેવી પારદર્શિતા હવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્લાનિંગમાં પણ લાવવી પડશે. આ માટે નીચે મુજબના સૂચનો કરવામાં આવ્યા છે:
- Quiet Period: પ્રોજેક્ટ પ્લાનિંગ દરમિયાન નિર્ણય લેનારાઓ અને તેમના સંબંધીઓ માટે ખરીદી પર પ્રતિબંધ.
- ડિજિટલ મોનિટરિંગ: PAN નંબરને ડિજિટલ લેન્ડ રેકોર્ડ્સ સાથે જોડીને શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર ડેટા એનાલિટિક્સ દ્વારા નજર રાખવી.
- કાયદામાં સુધારો: Prevention of Corruption Act હેઠળ સંવેદનશીલ ડેટાના દુરુપયોગને ગુનો ગણવો.
ભારતના આર્થિક વિકાસ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કરોડરજ્જુ સમાન છે, તેને સટ્ટાખોરીના દૂષણથી મુક્ત રાખવું અત્યંત જરૂરી છે.