કેરળમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભંડોળ મેળવવું મુશ્કેલ બન્યું છે, કારણ કે રાજ્યની કુલ આવકનો **80%** હિસ્સો પગાર અને વ્યાજ ચૂકવવામાં જ વપરાઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે રાજ્ય સરકારે હવે ખાનગી રોકાણ (Private Investment) તરફ વળવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
કેરળ સરકાર હાલમાં ગંભીર નાણાકીય કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે, જેની સીધી અસર નવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ પર પડી રહી છે. નાણામંત્રી વી.ડી. સતીશનના નિવેદન મુજબ, રાજ્યનું બજેટ ઉચ્ચ ફિક્સ્ડ જવાબદારીઓને કારણે દબાણમાં છે, જેનાથી વિકાસ કાર્યો માટે ખૂબ જ મર્યાદિત નાણાં બચ્યા છે.
આર્થિક તંગીનું ગણિત
રાજ્યની નાણાકીય સ્થિતિ સમજવી જરૂરી છે. સરકારને થતી દર ₹100 ની આવકમાંથી લગભગ ₹80 તો સરકારી કર્મચારીઓના પગાર, પેન્શન અને જૂના દેવાના વ્યાજ ચૂકવવામાં જ ખર્ચાઈ જાય છે. આ બધું ચૂકવ્યા બાદ માત્ર ₹20 જ બાકી રહે છે, જેમાં કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને નવા એસેટ્સ બનાવવાના કામો કરવાના હોય છે. પરિણામે, કેપિટલ સ્પેન્ડિંગ (Capital Spending) ખૂબ જ ઓછું થઈ ગયું છે, જે પ્રોજેક્ટ્સમાં ઠપ્પ જેવી સ્થિતિ સર્જી રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ માટે આ એક સાવધ રહેવાનો સમય છે. જ્યારે સરકાર પાસે મૂડી ખર્ચ માટે મર્યાદિત બજેટ હોય, ત્યારે નવી ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં વિલંબ અથવા પેમેન્ટમાં મોડું થવાની શક્યતા વધી જાય છે. કેરળમાં સરકારી કામો પર નિર્ભર રહેતી કંપનીઓ માટે પડકારજનક સમય આવી શકે છે.
નવી રણનીતિ: ખાનગી રોકાણ પર ભાર
GST કાઉન્સિલના નિયમોને કારણે ટેક્સમાં સ્વતંત્ર ફેરફાર કરવાની સત્તા મર્યાદિત હોવાથી, સરકારે હવે 'પ્રાઈવેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ'ને આકર્ષવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. સરકાર ઈચ્છે છે કે ખાનગી કંપનીઓ રાજ્યમાં રોકાણ કરે, જેથી આર્થિક ગતિવિધિઓ વધે અને સરકારી તિજોરી પરનું દબાણ ઓછું થાય. આગામી સમયમાં PPP (Public-Private Partnership) મોડલ હેઠળ કેવા પ્રોજેક્ટ્સ જાહેર થાય છે, તેના પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.