કર્ણાટકમાં ગિગ વર્કર યુનિયનો હવે **2025 Act** હેઠળ મળવાપાત્ર વેલફેર બેનિફિટ્સની તાત્કાલિક વહેંચણીની માગ કરી રહ્યા છે. જોકે, મુખ્ય ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ્સે આ કાયદાને હાઈકોર્ટમાં પડકારતા, કલેક્શન થયેલી રકમ સરકારી ફંડને બદલે કોર્ટ રજિસ્ટ્રીમાં જમા થઈ રહી છે.
કર્ણાટકના અંદાજે 7 લાખ ગિગ વર્કર્સ માટે સોશિયલ સિક્યુરિટી અને વેલફેર બેનિફિટ્સની માંગ હવે તેજ બની છે. 'કર્ણાટક પ્લેટફોર્મ-બેઝ્ડ ગિગ વર્કર્સ (સોશિયલ સિક્યુરિટી એન્ડ વેલફેર) એક્ટ, 2025' મુજબ, ડિલિવરી અને ટ્રાન્સપોર્ટ પ્લેટફોર્મ્સે તેમના પેઆઉટના ઓછામાં ઓછા 1% હિસ્સો વેલફેર ફંડમાં જમા કરાવવો પડે છે. યુનિયનો હવે હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ, મેટરનિટી બેનિફિટ્સ અને એક્સિડન્ટ કવરેજ જેવી સુવિધાઓ તાત્કાલિક અમલમાં મૂકવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
કોર્ટમાં કાયદાકીય વિવાદ
Zomato, Swiggy, Zepto અને Uber જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ હાઈકોર્ટમાં આ એક્ટને પડકાર્યો છે. કંપનીઓનો તર્ક છે કે રાજ્યનો આ કાયદો કેન્દ્રના 'કોડ ઓન સોશિયલ સિક્યુરિટી, 2020' સાથે સુસંગત નથી, જેને 'ડોક્ટ્રીન ઓફ રિપગ્નન્સી' (Doctrine of Repugnancy) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કંપનીઓના મતે, આ ડબલ-કમ્પ્લાયન્સનો બોજ છે.
ફંડ ક્યાં ફસાયું છે?
હાઈકોર્ટે કાયદા પર સ્ટે નથી આપ્યો, પરંતુ વચ્ચેનો રસ્તો કાઢતા કંપનીઓને 1% વેલફેર ફી સીધી રાજ્યના ફંડમાં જમા કરાવવાને બદલે કોર્ટ રજિસ્ટ્રીમાં જમા કરાવવાની મંજૂરી આપી છે. એટલે કે, આ નાણાં કલેક્ટ તો થઈ રહ્યા છે, પણ સરકાર તેનો ઉપયોગ કરી શકતી નથી.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
આ સ્થિતિ રોકાણકારો માટે અનિશ્ચિતતા પેદા કરે છે. જો કોર્ટ રાજ્યના કાયદાને માન્ય રાખશે, તો કંપનીઓએ આ પેમેન્ટ મોડલ ચાલુ રાખવું પડશે. પરંતુ જો કાયદો રદ થાય, તો ઓપરેશનલ ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. મે 1, 2026 થી રાજ્ય સરકારે ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ મિકેનિઝમ (Grievance Redressal Mechanism) પણ શરૂ કરી દીધું છે, જે દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો આવનારા સમયમાં વધુ ગરમાઈ શકે છે.