યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક (ECB) ના ભૂતપૂર્વ પ્રેસિડેન્ટ Jean-Claude Trichet એ '5th Kautilya Economic Conclave' માં ભારતની આર્થિક સ્થિતિ પર મોટું વિશ્લેષણ રજૂ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત ગ્લોબલ ઇકોનોમીની સરખામણીએ વધુ મજબૂત સ્થિતિમાં છે.
નવી દિલ્હીમાં આયોજિત '5th Kautilya Economic Conclave' માં Jean-Claude Trichet એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતની વિકાસયાત્રા વિશ્વના અન્ય દેશો કરતા અલગ અને આશાસ્પદ છે. ભારતના સ્ટ્રક્ચરલ રિફોર્મ્સ અને સતત વધી રહેલા GDP ને કારણે દેશ મજબૂત પાયા પર ઉભો છે.
માનવ સંસાધન (Human Capital) છે સૌથી મોટી તાકાત
Trichet એ ખાસ ભાર મૂક્યો કે ભારતની યુવા વસ્તી અને સાયન્સ તથા એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રે ઉપલબ્ધ ટેલેન્ટ પૂલ, ભારતને 2047 સુધીમાં ડેવલપ્ડ ઈકોનોમી બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. આ ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ ભારતને અન્ય ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સથી અલગ પાડે છે.
'Middle-Income Trap' થી બચવાનો માર્ગ
ઘણા દેશો વિકસતા અર્થતંત્રમાંથી આગળ વધતી વખતે 'Middle-Income Trap' માં ફસાઈ જાય છે, જ્યાં વેતન વધતા ઉત્પાદન મોંઘું પડે છે અને ઇનોવેશનનો અભાવ નડે છે. Trichet નું માનવું છે કે જો ભારત પોતાની પોલિસી અને સ્કિલ્ડ વર્કફોર્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત રાખશે, તો તે આ ટ્રેપમાંથી સરળતાથી બહાર નીકળી શકશે.
સાવધાન રહેવાની પણ જરૂર છે!
જોકે, બધું જ ગુલાબી નથી. Trichet એ ચેતવણી આપી છે કે ગ્લોબલ લેવલે વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને બદલાતા વેપારના નિયમો ભારત માટે જોખમ ઉભું કરી શકે છે. પ્રોટેક્શનિઝમ અને સપ્લાય ચેઈનનું પુનઃગઠન ગ્લોબલ માર્કેટને અનિશ્ચિત બનાવી રહ્યું છે, જેની અસર ભારત પર પણ પડી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ભારતના આંતરિક ગ્રોથ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણો વચ્ચેના સંતુલનને ખાસ ટ્રેક કરવું પડશે.