જાપાની કંપનીઓ હવે માત્ર મેન્યુફેક્ચરિંગ સુધી સીમિત ન રહેતા ભારતમાં AI અને R&D માટે હાઇ-ટેક હબ સ્થાપી રહી છે. કુલ FDI **$48.14 અબજ** સુધી પહોંચ્યું છે અને આગામી ૧૦ વર્ષમાં **$68 અબજ**ના રોકાણનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
વર્ષ 2026 સુધીમાં ભારતમાં જાપાની કંપનીઓની હાજરી નવા શિખરો પર છે, જેમાં 1,463 કંપનીઓ કાર્યરત છે અને 459,000 થી વધુ લોકોને રોજગારી મળી છે. અગાઉ આ સંબંધો માત્ર હેવી મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ટકેલા હતા, પરંતુ હવે વ્યૂહરચના બદલાઈને હાઈ-વેલ્યુ ટેકનોલોજી અને રિસર્ચ તરફ વળી છે. આ પરિવર્તન $68 અબજના 10-વર્ષીય રોડમેપ દ્વારા આકાર પામી રહ્યું છે.
ટેકનોલોજી તરફ વ્યૂહાત્મક વળાંક
સૌથી મોટો ફેરફાર ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs)નો વિસ્તાર છે, જે R&D, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડિજિટલ સેવાઓ પર કામ કરે છે. ભારતમાં હાલમાં આવા આશરે 75 થી 100 સેન્ટર્સ કાર્યરત છે. જાપાની કોર્પોરેટ જગત હવે ભારતને માત્ર ઉત્પાદન કેન્દ્ર નહીં પણ વૈશ્વિક ઇનોવેશનનું મુખ્ય મથક માની રહ્યું છે.
નાણાકીય આંકડા પણ આ ગતિને સમર્થન આપે છે. માર્ચ 2026 સુધીમાં જાપાનથી કુલ FDI $48.14 અબજ પર પહોંચ્યું છે. માત્ર FY25-26 દરમિયાન જ $3.75 અબજનું નવું રોકાણ આવ્યું છે. આ મૂડીનો હેતુ સપ્લાય ચેઇનને વૈવિધ્યસભર બનાવવાનો અને ભારતના કુશળ એન્જિનિયરિંગ ટેલેન્ટનો લાભ લેવાનો છે.
વૃદ્ધિ અને પડકારોનું સંતુલન
આ ટેક-રોકાણ લાંબા ગાળા માટે સકારાત્મક છે, પરંતુ રોકાણકારોએ વાસ્તવિકતા પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં વેપાર ખાધ (Trade Deficit) આશરે $15.4 અબજ રહી છે, જે એક મહત્વનો મુદ્દો છે. આ ઉપરાંત, બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) જેવા નિયમો અને સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયાઓ વિદેશી કંપનીઓ માટે ઓપરેશનલ અવરોધ બની શકે છે. ભવિષ્યમાં ટેલેન્ટની ઉપલબ્ધતા અને કરન્સી ફ્લક્ચ્યુએશન વચ્ચે કંપનીઓ કેવી રીતે તાલમેલ બેસાડે છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.