2 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ Japanese Yen માં અચાનક જોવા મળેલી તેજીએ માર્કેટમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. Bank of Japan દ્વારા વ્યાજ દરો વધારવાના સંકેતો અને સરકારી દરમિયાનગીરીની ચર્ચાઓ વચ્ચે ગ્લોબલ માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે.
2 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ Japanese Yen ના ભાવમાં 1% થી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો હતો. આ ઝડપી મૂવમેન્ટને કારણે માર્કેટમાં એવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે કે જાપાનની સરકાર કરન્સીને ટેકો આપવા માટે સીધી દરમિયાનગીરી (Intervention) કરી શકે છે. જોકે સરકારી અધિકારીઓ તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી, પરંતુ કરન્સી લેવલ એવા બિંદુ પર પહોંચી ગયું છે જ્યાં પોલિસીમેકર્સની નજર રહેવી સ્વાભાવિક છે.
વધતા વ્યાજ દરના સંકેત (BOJ ના ઈરાદા)
આ અસ્થિરતાનું મુખ્ય કારણ Bank of Japan (BOJ) દ્વારા વ્યાજ દરો વધારવાની વધતી જતી અપેક્ષા છે. BOJ ના બોર્ડ મેમ્બર હજીમે તાકાતાએ સંકેત આપ્યો છે કે સેન્ટ્રલ બેંક વ્યાજ દરોમાં એકવાર નહીં પણ ક્રમશઃ વધારો કરી શકે છે. આ નિવેદન જાપાનની વર્ષો જૂની 'લો-ઈન્ટરેસ્ટ રેટ' નીતિના અંત તરફ સ્પષ્ટ ઈશારો કરે છે.
Carry Trade નું જોખમ
ગ્લોબલ રોકાણકારો માટે આ સ્થિતિ ગૂંચવણભરી છે. અત્યાર સુધી રોકાણકારો જાપાની યેન ઉધાર લઈને અન્ય ઊંચા વ્યાજ દર ધરાવતા દેશોમાં રોકાણ કરતા હતા, જેને 'Carry Trade' કહેવાય છે. જો BOJ વ્યાજ દરો વધારે, તો આ ટ્રેડ મોંઘો પડશે, જેને કારણે રોકાણકારો પોતાના એસેટ્સ વેચીને યેન પાછો ખરીદશે. આ પ્રક્રિયા, જેને 'Unwinding' કહેવાય છે, તે ગ્લોબલ સ્ટોક માર્કેટમાં મોટા કડાકા લાવી શકે છે.
આગામી પગલાં
BOJ ના ગવર્નર કાઝુઓ ઉએદાએ 17 અને 18 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ યોજાનારી પોલિસી મીટિંગમાં રેટ હાઈક પર ચર્ચા કરવાનું સૂચન કર્યું છે. અમેરિકન ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે જાપાનના આ પગલાંને ટેકો આપ્યો છે. હવે માર્કેટની નજર BOJ ની આગામી મીટિંગ અને ગ્લોબલ લિક્વિડિટી પર અસર પડશે કે કેમ તેના પર રહેશે.