જાપાનીઝ યેન (Yen) યુએસ ડૉલર (Dollar) સામે 1986 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ યુએસ અને જાપાન વચ્ચે વધી રહેલો વ્યાજ દરનો તફાવત છે, જેના કારણે માર્કેટ ફેડરલ રિઝર્વ (Federal Reserve) દ્વારા વધુ વ્યાજ દર વધારવાની અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે. રોકાણકારો હવે આગામી યુએસ જોબ્સ ડેટા પર નજર રાખી રહ્યા છે.
શું થયું?
જાપાનીઝ યેન (Yen) યુએસ ડૉલર (Dollar) સામે તેની સૌથી નબળી સ્થિતિમાં પહોંચી ગયો છે, જે 1986 પછીનો રેકોર્ડ છે. આ સ્થિતિ ત્યારે સર્જાઈ છે જ્યારે યુએસ ડૉલર વૈશ્વિક કરન્સી માર્કેટમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રહ્યું છે અને 13 મહિનાની ઊંચાઈની નજીક પહોંચી ગયું છે. ડોલર ઇન્ડેક્સ, જે અનેક કરન્સી સામે ગ્રીનબેકની સ્થિતિ દર્શાવે છે, તેમાં ભલે થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો હોય, પરંતુ યુએસ આર્થિક વૃદ્ધિ અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા નીતિ કડક કરવાની અપેક્ષાઓ તેને મજબૂત ટેકો આપી રહી છે.
વ્યાજ દરનો તફાવત
યેનમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને જાપાન વચ્ચે વ્યાજ દરમાં રહેલો મોટો તફાવત છે. જ્યાં ફેડરલ રિઝર્વ ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા માટે ઊંચા વ્યાજ દર જાળવી રહ્યું છે, ત્યાં બેંક ઓફ જાપાન (Bank of Japan) તાજેતરના દરમાં વધારો કરવા છતાં આ અંતરને ઘટાડવામાં સંઘર્ષ કરી રહી છે. યુએસના વ્યાજ દરો જાપાન કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઊંચા વળતર આપી રહ્યા હોવાથી, વૈશ્વિક મૂડી ડૉલર તરફ વહી રહી છે, જેના કારણે યેન પર સતત દબાણ વધી રહ્યું છે.
યુએસ આર્થિક પરિબળો
ડૉલરની મજબૂતાઈ અમેરિકાની અર્થવ્યવસ્થામાં રોકાણકારોના વિશ્વાસ સાથે પણ જોડાયેલી છે. વૃદ્ધિની મજબૂત સંભાવનાઓ અને ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સેક્ટરમાં તેજીવાળા શેરબજારએ સતત રોકાણને આકર્ષિત કર્યું છે, જેનાથી ડૉલરનું મૂલ્ય વધ્યું છે. ટ્રેડર્સ હવે આ વર્ષના અંતમાં ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં કેટલા વધારાની અપેક્ષા રાખી શકાય તે અંગેના પોતાના અનુમાનોને સક્રિયપણે સમાયોજિત કરી રહ્યા છે અને કેન્દ્રીય બેંકના આગામી પગલાંનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે આવતા ડેટાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારોએ આગળ શું જોવું જોઈએ?
હવે બજારનું ધ્યાન ગુરુવારે જાહેર થનારા આગામી યુએસ જોબ્સ રિપોર્ટ (US Jobs Report) પર કેન્દ્રિત થયું છે. આ ડેટા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે જો અપેક્ષા કરતાં વધુ મજબૂત રિપોર્ટ આવે તો તે ફેડરલ રિઝર્વની ઊંચા વ્યાજ દરો જાળવી રાખવાની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત કરશે, જે ડૉલરને વધુ વેગ આપી શકે છે. તેનાથી વિપરિત, જો યુએસ શ્રમ બજારમાં ઠંડક આવવાના સંકેતો મળે, તો બજારને તેની નાણાકીય નીતિ અંગેની વર્તમાન અપેક્ષાઓ પર પુનર્વિચાર કરવો પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, રોકાણકારો મુખ્ય સેન્ટ્રલ બેંકોની ટિપ્પણીઓ પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે, જેમાં યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક (ECB) ના અધિકારીઓ અને ફેડરલ રિઝર્વના નેતૃત્વના આગામી પેનલ ચર્ચાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે આવનારા દિવસોમાં કરન્સીની અસ્થિરતાને અસર કરી શકે છે.