ભારતમાં કૃષિ ઉત્પાદનના માત્ર **17%** જ પ્રોસેસ થાય છે, જેને કારણે દર વર્ષે **₹1.5 લાખ કરોડ**નું નુકસાન થાય છે. વર્ષ **2026**ના ચોમાસામાં **12.6%** ઓછો વરસાદ પડતા હવે લોકલાઇઝ્ડ પ્રોસેસિંગ હબ્સ અને **311** પેન્ડિંગ કોલ્ડ ચેઈન પ્રોજેક્ટ્સ પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.
વધતી જતી કૃષિ ઉપજ અને સંગ્રહનો અભાવ
વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ભારતે ફૂડગ્રેન ઉત્પાદનમાં 376.56 મિલિયન ટન અને હોર્ટિકલ્ચરમાં 377.8 મિલિયન ટનનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. જોકે, આટલા મોટા ઉત્પાદન સામે પૂરતી સંગ્રહ ક્ષમતા ન હોવાથી દર વર્ષે ₹1.5 લાખ કરોડ કરતા વધુનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. રોકાણકારો માટે આ આંકડો ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં વેલ્યુ એડિશનની ખોવાયેલી તકો દર્શાવે છે.
મેગા ફૂડ પાર્ક્સ સામે પડકારો
હાલની વ્યૂહરચના 'મેગા ફૂડ પાર્ક્સ' પર નિર્ભર છે, પરંતુ તે ખેતરોથી ઘણા દૂર હોવાથી ખેડૂતો માટે તેનો લાભ લેવો મુશ્કેલ બને છે. બીજી તરફ, PMFME સ્કીમ હેઠળની માઇક્રો-યુનિટ્સ પાસે વર્કિંગ કેપિટલ અને ક્વોલિટી એશ્યોરન્સની અછત છે. આ અંતરને કારણે મોટી ફેસિલિટીઝ ઓછી વપરાય છે અને નાની યુનિટ્સ સ્કેલ કરી શકતી નથી.
આબોહવા અને રોકાણની નવી દિશા
2026ના ચોમાસામાં 12.6% ઓછો વરસાદ અને 313 જિલ્લાઓમાં પડેલી અછતને કારણે પાક અનિશ્ચિત બન્યો છે. હવે કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને પ્રોસેસિંગ એક જરૂરિયાત બની ગયા છે. હાલમાં 311 કોલ્ડ ચેઈન પ્રોજેક્ટ્સ પેન્ડિંગ છે, જેનું કમિશનિંગ સેક્ટર માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. લોજિસ્ટિક્સ અને ફૂડ ટેક કંપનીઓ હવે ઉત્પાદન વિસ્તારોમાં જ કોમન ટેસ્ટિંગ અને પેકેજિંગ સુવિધાઓ પર ધ્યાન આપી રહી છે. લાંબા ગાળે, જે કંપનીઓ નાની અને સુલભ પ્રોસેસિંગ ક્લસ્ટર્સને પ્રોત્સાહન આપશે, તેમાં રોકાણની મોટી સંભાવનાઓ જોવા મળી શકે છે.