ભારતમાં વધી રહેલી ગરમી માત્ર સ્વાસ્થ્ય માટે જ નહીં પણ અર્થતંત્ર માટે પણ મોટો ખતરો બની રહી છે. વર્ષ **2024** માં થર્મલ સ્ટ્રેસના કારણે ભારતે **247 અબજ** લેબર અવર્સ ગુમાવ્યા છે, જેની સીધી અસર કન્સ્ટ્રક્શન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર પર પડી રહી છે.
ભારતીય શહેરોનું ઝડપી વિસ્તરણ હવે એક આર્થિક પડકાર બનીને સામે આવ્યું છે. ગગનચુંબી ઈમારતો અને કોંક્રિટના જંગલો વચ્ચે તાપમાન જે રીતે વધી રહ્યું છે, તેનાથી દેશની પ્રોડક્ટિવિટી પર ગંભીર અસર પડી છે. માત્ર 2024 માં જ 247 અબજ કલાકનું કામ તાપમાનના કારણે ગુમાવવું પડ્યું છે, જે અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
અર્બન હીટ આઈલેન્ડ ઈફેક્ટ શું છે?
આ સમસ્યાનું મુખ્ય મૂળ 'અર્બન હીટ આઈલેન્ડ' ઈફેક્ટ છે. શહેરોમાં કાચની મોટી ઇમારતો અને વધુ પડતા કોંક્રિટના વપરાશને કારણે સૂર્યાસ્ત પછી પણ ગરમી જળવાઈ રહે છે. મુંબઈ જેવા શહેરોના ગીચ વિસ્તારોમાં હરિયાળા વિસ્તારોની તુલનામાં તાપમાન નોંધપાત્ર રીતે વધારે રહે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
કન્સ્ટ્રક્શન, એગ્રીકલ્ચર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા સેક્ટર્સ, જે મોટાભાગે મેન્યુઅલ લેબર પર નિર્ભર છે, તેમને સૌથી વધુ ફટકો પડી રહ્યો છે. કામદારોની કાર્યક્ષમતા ઘટતા પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂરા થતા નથી, જેનાથી કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવે છે.
ભવિષ્યની વ્યૂહરચના અને તકો
હવે ડેવલપમેન્ટ મોડલ્સમાં બદલાવ આવી રહ્યો છે. રિફ્લેક્ટિવ રૂફિંગ, ગ્રીન સ્પેસ અને વોટર બોડીઝના રિસ્ટોરેશન પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. પાટણ અને મુંબઈના મીરા-ભાઈંદર જેવા વિસ્તારોમાં આ પ્રકારના ક્લાયમેટ-રેઝિલિઅન્ટ પ્રોજેક્ટ્સની શરૂઆત થઈ છે. આવનારા સમયમાં બિલ્ડિંગ કોડ્સમાં પણ કડક નિયમો આવી શકે છે, જે રિયલ એસ્ટેટના ખર્ચ અને ડિઝાઇનને બદલી નાખશે.