સરકારે 'Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026' પસાર કરીને UPI પર ફી વસૂલવાનો રસ્તો ખોલ્યો છે. જોકે હાલમાં કોઈ ચાર્જ લાગુ નથી થયો, પણ 41% વેપારીઓ નવા ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટો બદલાવ આવી શકે છે. 'Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026' પસાર થતાની સાથે જ સરકારે UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાદવાનો કાયદાકીય અધિકાર મેળવી લીધો છે. અત્યાર સુધી UPI સંપૂર્ણપણે મફત હતું, પરંતુ હવે ભવિષ્યમાં હાઈ-વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન પર ફી લેવાની શક્યતા વધી છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ખર્ચ કોણ ઉઠાવશે?
UPIના મેન્ટેનન્સ પાછળ વાર્ષિક ₹5,000 થી ₹6,000 કરોડનો ખર્ચ થાય છે, જે અત્યાર સુધી સરકાર પ્રોત્સાહન પેકેજ દ્વારા ઉઠાવતી હતી. હવે સરકાર આ સિસ્ટમને આત્મનિર્ભર બનાવવા માંગે છે. ખાસ નોંધવા જેવી વાત એ છે કે, સામાન્ય ગ્રાહકો માટે P2P (પર્સન-ટુ-પર્સન) ટ્રાન્સફર હંમેશની જેમ ફ્રી જ રહેશે.
વેપારીઓ અને ગ્રાહકોનો વિરોધ
LocalCircles ના સર્વે મુજબ, 41% વેપારીઓ ₹2,000 થી વધુના વ્યવહાર પર કોઈ પણ વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવા તૈયાર નથી, કારણ કે આનાથી તેમના પ્રોફિટ માર્જિન ઘટી શકે છે. બીજી તરફ, 53% ગ્રાહકોનું કહેવું છે કે જો વેપારીઓ તેમના પર સરચાર્જ નાખશે, તો તેઓ ફરીથી કેશ (રોકડ) તરફ વળી શકે છે.
ફિનટેક કંપનીઓ માટે તક અને જોખમ
પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ અને ફિનટેક કંપનીઓ માટે આ એક મોટો રેવન્યુ સ્ટ્રીમ બની શકે છે, જેનાથી તેમને હજારો કરોડની કમાણી થઈ શકે છે. પરંતુ જો વધુ પડતો ચાર્જ લાદવામાં આવશે, તો UPIનો ઉપયોગ ઘટવાનું જોખમ પણ રહેલું છે. હવે NPCI ની સ્ટીયરિંગ કમિટી નક્કી કરશે કે ફીનું માળખું કેવું હશે અને કયા પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન પર તે લાગુ પડશે.