ભારત અને BRICS દેશો વચ્ચેની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) FY26 માં વધીને **$226.1 બિલિયન** થઈ ગઈ છે. આયાતમાં સતત વધારાને કારણે રૂપિયા પર દબાણ વધી રહ્યું છે, જે અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારતનો BRICS બ્લોક સાથેનો વેપાર ખાડો નાણાકીય વર્ષ 2026 માં વધીને $226.1 બિલિયન થયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કુલ વેપારનું કદ $417.5 બિલિયન નોંધાયું હતું, પરંતુ તેમાં નિકાસ કરતા આયાતનું પ્રમાણ ઘણું વધારે રહ્યું છે, જે ભારતની વેપાર ખાધમાં મોટો ફાળો આપી રહ્યું છે.\n\n### આયાત પર નિર્ભરતાનું જોખમ\n\nઆ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ અમુક ચોક્કસ દેશો પરની વધુ પડતી નિર્ભરતા છે. આંકડા મુજબ, ભારતની BRICS દેશોમાંથી થતી કુલ આયાતના 84% હિસ્સો માત્ર ત્રણ દેશો—ચીન, રશિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)માંથી આવે છે. તેમાં પણ ચીન સાથેની વેપાર ખાધ $112.2 બિલિયન જેટલી મોટી છે. આ ઉપરાંત, રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ અને ઊર્જા સંબંધિત કોમોડિટીઝની આયાતમાં થયેલો મોટો વધારો પણ ભારતની વેપાર સંતુલન સ્થિતિ પર અસર કરી રહ્યો છે.\n\n### અર્થતંત્ર પર શું થશે અસર?\n\nઆટલી મોટી વેપાર ખાધ લાંબા ગાળે ભારતીય રૂપિયા અને ફોરેક્સ રિઝર્વ (Forex Reserves) પર દબાણ લાવી શકે છે. જ્યારે દેશ નિકાસ કરતા આયાત વધુ કરે, ત્યારે વિદેશી મુદ્રાનો વધુ આઉટફ્લો થાય છે, જેનાથી રૂપિયામાં અવમૂલ્યન (Currency Depreciation) થવાની શક્યતા રહે છે. ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે કાચા માલનો ખર્ચ વધવાથી પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવવાની ભીતિ છે.\n\n### નિકાસ વધારવી એક પડકાર\n\nFY26 માં ભારતની BRICS દેશોને થયેલી નિકાસ વધીને $95.7 બિલિયન થઈ હોવા છતાં, આ વૃદ્ધિ આયાતના વધારા સામે ઘણી ઓછી છે. નિષ્ણાતોના મતે, હવે ભારતે પોતાની નિકાસ વ્યૂહરચના બદલીને ઉચ્ચ મૂલ્યવાળી વસ્તુઓ (High-value goods) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે અને બિન-ટેરિફ અવરોધોને દૂર કરવા પર ભાર મૂકવો પડશે.