Whalesbook
સર્વિસિસ સેક્ટરમાં ઘરેલુ માંગના જોરે વિકાસ
એપ્રિલ મહિનામાં ભારતના સર્વિસિસ સેક્ટરની એક્ટિવિટીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. સર્વિસિસ PMI (Purchasing Managers' Index) માર્ચના 57.5 થી સુધરીને 58.8 પર પહોંચી ગયો છે. છેલ્લા 5 મહિનામાં વૃદ્ધિનો આ સૌથી ઊંચો દર છે અને 50 પોઈન્ટના સ્તરથી ઉપરનો આંકડો સતત વિકાસ સૂચવે છે. આ વિસ્તરણ મુખ્યત્વે મજબૂત ઘરેલુ માંગ, આકર્ષક કિંમતો, ઈ-કોમર્સનો વધતો પ્રભાવ અને લોજિસ્ટિક્સ (Logistics) તથા રિલોકેશન (Relocation) માં વધેલી માંગને કારણે થયું છે. કન્ઝ્યુમર સર્વિસિસ (Consumer Services) એ આ ગ્રોથમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી, જેમાં ટ્રાન્સપોર્ટ, ઇન્ફોર્મેશન અને કમ્યુનિકેશન સેક્ટર્સનો સારો સહયોગ રહ્યો. HSBC India Composite PMI પણ માર્ચના 57.0 થી વધીને એપ્રિલમાં 58.2 પર પહોંચ્યો, જે મજબૂત આર્થિક વિસ્તરણનો સંકેત આપે છે, જોકે છેલ્લા 2.5 વર્ષમાં આ વૃદ્ધિનો સૌથી ધીમો વેગ છે. એપ્રિલમાં ભારતનો સર્વિસિસ ગ્રોથ રેટ ચીનના 52.6 PMI કરતાં પણ વધુ રહ્યો, જે સ્થાનિક અર્થતંત્રની મજબૂતી દર્શાવે છે.
વૈશ્વિક તણાવને કારણે નિકાસ ઓર્ડરમાં મોટો ઘટાડો
જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય સર્વિસિસ માટે માંગમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નવા એક્સપોર્ટ ઓર્ડર્સ (Export Orders) છેલ્લા 1 વર્ષ કરતાં વધુ સમયમાં સૌથી ધીમી ગતિએ વધ્યા છે. સર્વેમાં ભાગ લેનારાઓએ આ માટે પશ્ચિમ એશિયા (West Asia) માં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ઇનબાઉન્ડ ટુરિઝમમાં ઘટાડાને સીધું કારણ ગણાવ્યું છે, જેના કારણે ટ્રેડ રૂટ્સ અને શિપિંગમાં અડચણો ઊભી થઈ છે. આ પ્રાદેશિક અસ્થિરતાને કારણે શિપિંગ ખર્ચ વધ્યો છે, વિલંબ થયો છે અને નિકાસકારો માટે વધારાના ચાર્જીસ લાગ્યા છે. માર્ચ મહિનામાં પશ્ચિમ એશિયા સાથેના વેપારમાં નિકાસ 58% ઘટી હતી, જ્યારે UAE માટે નિકાસ 62% ઓછી થઈ. નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) માટે સર્વિસિસ નિકાસ 418.3 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી, જે 7.9% નો વધારો દર્શાવે છે, પરંતુ વર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય વિક્ષેપો નવા નિકાસ ઓર્ડર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
ખર્ચ વધ્યો, પણ કંપનીઓએ ભાવ વધારો મર્યાદિત રાખ્યો
એપ્રિલ મહિનામાં સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ (Service Providers) ને ઊંચા ઓપરેટિંગ ખર્ચનો સામનો કરવો પડ્યો. ફૂડ આઈટમ્સ, ગેસ અને લેબર (Labor) જેવા ઇનપુટ કોસ્ટ (Input Costs) માં મોંઘવારી યથાવત રહી. જોકે, કુલ ખર્ચ મોંઘવારી (Cost Inflation) માં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો, તે હજુ પણ તાજેતરના ઊંચા સ્તરોની નજીક રહી. નોંધનીય બાબત એ છે કે કંપનીઓએ આ વધારાના ખર્ચનો મોટો ભાગ પોતાના પર લીધો અને ગ્રાહકો પર તેનો ઓછો બોજ નાખ્યો. આના પરિણામે આઉટપુટ પ્રાઈસ (Output Price) માં થયેલો વધારો ત્રણ મહિનાના નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો. આ વ્યૂહરચના ગ્રાહકોની માંગ જાળવી રાખવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ જો ઇનપુટ ખર્ચ વધતો રહે અને ભાવ વધારો તે મુજબ ન થાય તો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન (Profit Margins) પર દબાણ આવી શકે છે. ભારતની કુલ ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) માં સર્વિસિસ સેક્ટરનો ફાળો લગભગ 55% છે, તેથી સ્થિર માર્જિન અર્થતંત્ર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ભરતીમાં વધારો, પણ ભવિષ્ય અંગે ઓછો આશાવાદ
નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત સાથે જ હાયરિંગ એક્ટિવિટી (Hiring Activity) માં વધારો જોવા મળ્યો, કારણ કે કંપનીઓએ વધતા બિઝનેસ વોલ્યુમ (Business Volumes) ને પહોંચી વળવા માટે વધુ સ્ટાફની ભરતી કરી. સર્વિસિસ સેક્ટરમાં રોજગાર વૃદ્ધિ (Employment Growth) છેલ્લા 10 મહિનામાં સૌથી ઝડપી રહી. આ ભરતીમાં વધારો અને મજબૂત ઘરેલુ માંગ છતાં, આગામી 12 મહિના માટે બિઝનેસ કોન્ફિડન્સ (Business Confidence) માર્ચની સરખામણીમાં નબળો પડ્યો છે. આ આશાવાદમાં ઘટાડો મુખ્યત્વે પશ્ચિમ એશિયા સંકટ અને સતત ખર્ચના દબાણને કારણે થયો છે. આ બાહ્ય અનિશ્ચિતતાઓ અને મોંઘવારીને ધ્યાનમાં રાખીને વર્તમાન વૃદ્ધિ જાળવી રાખવા અંગે સાવચેતી સૂચવે છે.