ભારતમાં રવી સીઝનના પાક સામે ગંભીર પડકારો ઉભા થયા છે. અલ-નિનો (El Niño) ની અસર અને ચોમાસામાં **15%** ની ઘટને કારણે શિયાળુ વાવેતર પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. જળાશયોમાં ઘટતું જળસ્તર એગ્રોકેમિકલ, ગ્રામીણ ફાઇનાન્સ અને ફૂડ કમોડિટી માર્કેટમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે.
પાક ઉત્પાદન પર અનિશ્ચિતતાના વાદળો
India Meteorological Department (IMD) ના લેટેસ્ટ ફોરકાસ્ટ મુજબ સપ્ટેમ્બરના બીજા ભાગમાં સૂકું વાતાવરણ રહેવાની શક્યતા છે. અલ-નિનોની અસર 2027 ની શરૂઆત સુધી લંબાઈ શકે છે. ચોમાસામાં સરેરાશ કરતા 15% ઓછો વરસાદ થવાને કારણે શિયાળુ પાક માટે જરૂરી પાણીનો જથ્થો પૂરતો નથી.
જળાશયોની સ્થિતિ અને ખેતી પર માર
મધ્ય-સપ્ટેમ્બરના ડેટા દર્શાવે છે કે ગયા વર્ષની સરખામણીએ જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ઘટ્યું છે, જે ખાસ કરીને સિંચાઈ પર નિર્ભર રાજ્યો માટે ચિંતાનો વિષય છે. ઓક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં ઘઉં, સરસવ અને કઠોળના વાવેતર માટે પાણીની અછત મોટો અવરોધ બની શકે છે.
અન્ય સેક્ટર્સ પર અસર (Ripple Effect)
ખેતીવાડીમાં આવેલી આ મુશ્કેલીઓની સીધી અસર એગ્રોકેમિકલ અને ફર્ટિલાઈઝર કંપનીઓ પર પડી શકે છે, કારણ કે ખેડૂતો વાવેતર ઘટાડે તો કંપનીઓના વેચાણમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. આ ઉપરાંત, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને બિહાર જેવા રાજ્યોમાં કાર્યરત NBFCs અને માઈક્રોફાઈનાન્સ સંસ્થાઓએ પણ સાવધ રહેવું પડશે, કારણ કે ખેડૂતોની આવકમાં ઘટાડો લોન રિપેમેન્ટમાં સમસ્યા ઉભી કરી શકે છે.
મોંઘવારીનો ડર
ખાધ્ય પદાર્થોના ભાવમાં વોલેટિલિટી ઘટાડવા માટે સરકાર પહેલેથી જ એક્ટિવ મોડમાં છે. ખાંડ, ઘઉં અને કઠોળના ભાવ અંકુશમાં રાખવા માટે સરકારે ડ્યુટી-ફ્રી ઈમ્પોર્ટ અને સ્ટોક-હોલ્ડિંગ લિમિટ જેવા પગલાં લીધા છે. આગામી દિવસોમાં વાવેતરનો ડેટા અને સરકારની નવી પોલિસી માર્કેટ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.