તેલના ઊંચા ભાવ લાંબા સમય સુધી ટકી રહેશે, ભારત પર દબાણ વધશે
યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના નવા વિશ્લેષણ મુજબ, વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને સપ્લાયની સમસ્યાઓને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $70 ના અગાઉના અનુમાનથી વધીને $80-85 પ્રતિ બેરલ સુધી 2026 સુધી ઊંચા જળવાઈ રહેશે. ભારત જેવા મોટા ઉર્જા આયાતકાર દેશ માટે આ એક મોટો પડકાર છે. ઉર્જાનો આ સતત ઊંચો ખર્ચ સીધી રીતે ફુગાવા, રૂપિયાના મૂલ્ય અને RBI ની નીતિગત નિર્ણયો પર અસર કરશે.
વૃદ્ધિ અને ફુગાવાના અનુમાનોમાં મોટો તફાવત
તેલના સતત ઊંચા ભાવને કારણે ભારતના આર્થિક વિકાસના અનુમાનોમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. S&P ગ્લોબલ રેટિંગ્સે FY27 માટે GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ વધારીને 7.1% કર્યો છે, જ્યારે ગોલ્ડમેન સૅક્સે ઊંચા તેલના ભાવ અને નબળા રૂપિયાને કારણે 2026 માટે GDP અનુમાન ઘટાડીને 5.9% કરી દીધું છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સ 0.50% વ્યાજદર વધારાની શક્યતા પણ જોઈ રહ્યું છે. મૂડીઝે પણ FY27 વૃદ્ધિનો અંદાજ ઘટાડીને 6.0% કર્યો છે. FY27 માટે ફુગાવાનો દર 4.3% થી 4.8% ની વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ છે, જે RBI ના 2-6% ના લક્ષ્યાંક માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
RBI નું સંતુલન: રૂપિયાની સ્થિરતા અને ફુગાવા પર નિયંત્રણ
વધતા બાહ્ય જોખમો અને ફુગાવાના દબાણ વચ્ચે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) તેના મુખ્ય વ્યાજ દર 5.25% પર યથાવત રાખશે અને ન્યુટ્રલ પોલિસી સ્ટેન્સ જાળવી રાખશે તેવી અપેક્ષા છે. RBI નું મુખ્ય ધ્યાન દેશના નાણા પુરવઠા (money supply) નું સંચાલન અને ચલણ (currency) ની સ્થિરતા પર રહેશે. હાલમાં રૂપિયો ડોલર સામે નબળો પડીને 92.98 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. વૈશ્વિક તણાવને કારણે તેલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલ થી પણ ઉપર ગયા છે, આવી સ્થિતિમાં રૂપિયાને સ્થિર કરવા માટે બેંકો પર નવા નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. RBI માટે આર્થિક વૃદ્ધિને ટેકો આપવા અને આયાતી ફુગાવાને કારણે ભાવ સ્થિરતાને જોખમમાં મૂક્યા વિના સંતુલન જાળવવું એક કઠિન કાર્ય હશે.
ભારત અને ઉભરતી બજારો માટે સ્ટેગફ્લેશનનું જોખમ
ઊંચા તેલના ભાવ, વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને સંભવિત ઊંચા વ્યાજદરોનું સંયોજન ભારત અને અન્ય ઉભરતી બજારો (emerging markets) માટે સ્ટેગફ્લેશન (stagflation) - ધીમી આર્થિક વૃદ્ધિ અને વધતા ફુગાવાનું જોખમ વધારે છે. ઉર્જા પુરવઠામાં લાંબા ગાળાના વિક્ષેપથી આર્થિક મંદી, મોટા વેપાર ખાધ (trade deficit) અને સરકારી બજેટ પર દબાણ વધી શકે છે. ભારતમાં ફુગાવો ઉર્જા ખર્ચ પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ છે, અને નબળો રૂપિયો આયાતી ફુગાવાને વધુ ખરાબ બનાવે છે. આ પરિસ્થિતિ RBI ની નીતિગત પસંદગીઓને વધુ મુશ્કેલ બનાવી શકે છે, જ્યાં તેને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને નબળી વૃદ્ધિને ટેકો આપવા વચ્ચે પસંદગી કરવી પડશે.