ભારતીય IIP ફ્રેમવર્ક: 4.9% વૃદ્ધિના આંકડા પાછળ છુપાયેલા મંદીના સંકેતો

વૃદ્ધિના આંકડાનો ભ્રમ

ભારત સરકારે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP) માટે 2022-23 ને નવા બેઝ યર તરીકે અપનાવ્યું છે. આ નવા માળખા હેઠળ, એપ્રિલ મહિનામાં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં 4.9% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે 3.9% ની માર્કેટની અપેક્ષા કરતાં વધુ છે. પરંતુ, આ આંકડો વાસ્તવિક સ્થિતિ દર્શાવતો નથી. વેસ્ટ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે પહેલા બંધ પડેલા નેચરલ ગેસ પુરવઠામાં થયેલો સુધારો અને ઉત્પાદકો દ્વારા ભવિષ્યની સપ્લાય ચેઇન જાળવવા માટે ઉત્પાદનમાં કરાયેલો ફ્રન્ટ-લોડિંગ (જૂન-જુલાઈના ઉત્પાદનને એપ્રિલમાં લાવી દેવું) આ વૃદ્ધિ પાછળના મુખ્ય કારણો છે. આનાથી એપ્રિલનો આંકડો કૃત્રિમ રીતે ઊંચો દેખાઈ રહ્યો છે.

સેક્ટરલ અસંતુલન અને GVA સાથે વિસંગતતા

નવા IIP ફ્રેમવર્કમાં કેપિટલ ગુડ્સ (મૂડીગત માલસામાન)માં મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, જે મુખ્યત્વે સરકારી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચને કારણે છે. પરંતુ, બીજી તરફ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ (ગ્રાહકો દ્વારા વપરાતી ચીજવસ્તુઓ) સેગમેન્ટમાં નરમાઈ જોવા મળી રહી છે, જે શહેરી વિસ્તારોમાં ગ્રાહકોની ખરીદ શક્તિમાં ઘટાડો સૂચવે છે. IIP અને Gross Value Added (GVA) ના આંકડા વચ્ચે વધી રહેલી અસંગતતા દર્શાવે છે કે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયું છે – એક તરફ સરકારી રોકાણ વૃદ્ધિને ટેકો આપી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ ખાનગી ગ્રાહકોનો વપરાશ ઘટી રહ્યો છે. HSBC ના વિશ્લેષકોના મતે, શેરબજારના વળતરમાં ઘટાડાને કારણે વેલ્થ ઇફેક્ટ (Wealth Effect) ઓછી થઈ રહી છે, જે ગ્રાહક-કેન્દ્રિત ઉત્પાદન પર દબાણ લાવી રહી છે.

રોકાણકારો માટે જોખમનું મૂલ્યાંકન

FY25 અને FY26 માટેના ઊંચા વૃદ્ધિ અનુમાનો પર શંકા કરવી જોઈએ. નવી પદ્ધતિ, જેમાં 463 આઇટમ ગ્રુપ્સનો સમાવેશ અને રિન્યુએબલ એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે, તે અર્થતંત્રનું વધુ આધુનિક ચિત્ર રજૂ કરે છે, પરંતુ તે ચેઇન-લિંક્ડ ઇન્ડેક્સિંગ અભિગમ દ્વારા નોંધપાત્ર અસ્થિરતા પણ લાવે છે. IIP મેન્યુફેક્ચરિંગ અને રાષ્ટ્રીય GVA એકાઉન્ટ્સ વચ્ચેના નબળા સહસંબંધ સૂચવે છે કે વર્તમાન ઔદ્યોગિક રિપોર્ટિંગ વાસ્તવિક આર્થિક નફાકારકતાથી અલગ થઈ રહ્યું છે. વધુમાં, ખાનગી ક્ષેત્રની સુસ્તીને સરભર કરવા માટે જાહેર મૂડી ખર્ચ પર નિર્ભરતા એક fiscal dependency બનાવે છે; જો સરકાર તેના deficit targets પૂરા કરવા માટે ખર્ચમાં ઘટાડો કરે, તો ખાનગી ઉત્પાદનમાં સ્થિતિસ્થાપકતાના અભાવે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં તીવ્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. હાલના ડેટા માંગ-બાજુની ઉત્પાદકતામાં મૂળભૂત પરિવર્તનને બદલે પુરવઠા-બાજુના ગોઠવણનું સ્નેપશોટ દર્શાવે છે.