ભારતે હવે Consumer Price Index (CPI) માટે **2024** ના બેઝ યરનો અમલ શરૂ કર્યો છે, જેમાં **358** વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ આ બદલાવને કારણે એનાલિસ્ટ્સ માટે 'કોર ઇન્ફ્લેશન' ગણવું હવે અઘરું બન્યું છે, જેની સીધી અસર Reserve Bank of India (RBI) ના રેટિંગ નિર્ણયો પર પડી શકે છે.
બદલાયેલું માળખું અને નવી ટેકનિકલ મુશ્કેલીઓ
ભારતે હવે CPI માપવા માટે 2012 ના જૂના સ્ટાન્ડર્ડને બદલે 2024 નું નવું બેઝ યર અપનાવ્યું છે. આ ફેરફાર 2023-24 ના Household Consumption Expenditure Survey પર આધારિત છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બદલાતી ભારતીય જીવનશૈલીને ધ્યાનમાં લેવાનો છે. આ નવી સિસ્ટમમાં COICOP 2018 ક્લાસિફિકેશન હેઠળ કુલ 12 ડિવિઝન અને 358 વસ્તુઓનો ટ્રેક રાખવામાં આવે છે.
એનાલિસ્ટ્સ કેમ પરેશાન છે?
રોકાણકારો માટે સૌથી મોટો પડકાર 'કોર ઇન્ફ્લેશન' (Core Inflation) છે. અગાઉ, ખોરાક અને ઇંધણના ભાવ સરળતાથી અલગ કરી શકાતા હતા. હવે, નવી સીરીઝમાં ઇંધણના ભાવ અલગ-અલગ કેટેગરીમાં વહેંચાયેલા હોવાથી તેનું એનાલિસિસ કરવું ગૂંચવણભર્યું બન્યું છે. એનાલિસ્ટ્સને હવે ડેટા જાતે જ ભેગો કરીને ગણતરી કરવી પડે છે, જે ચોકસાઈમાં ઘટાડો લાવી શકે છે.
RBI ની પોલિસી પર શું થશે અસર?
Reserve Bank of India મોંઘવારીના આંકડા જોઈને જ વ્યાજ દરો (Interest Rates) નક્કી કરે છે. માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સ પાસે ડેટા રિપ્લિકેટ કરવામાં મુશ્કેલી પડે તો પોલિસી સિગ્નલ સમજવામાં અનિશ્ચિતતા આવી શકે છે. ઉપરાંત, નવી સીરીઝનો ઇતિહાસ માત્ર 7 મહિના જેટલો જ જૂનો છે, જે લાંબા ગાળાના ટ્રેન્ડને સમજવા માટે અપૂરતો છે.
ફૂડ વેઇટેજમાં મોટો ઘટાડો
નવા આંકડા મુજબ, બાસ્કેટમાં ખોરાકનું વેઇટેજ અગાઉના 46% થી ઘટાડીને હવે લગભગ 36% કરી દેવામાં આવ્યું છે. સામે પક્ષે, સેવાઓ, હાઉસિંગ અને ડિસ્ક્રિશનરી ખર્ચમાં વધારો થયો છે. ટૂંકમાં, સરકાર ડેટાને વધુ આધુનિક બનાવી રહી છે, પરંતુ જ્યાં સુધી પારદર્શક મેથડોલોજી નહીં આવે, ત્યાં સુધી રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.