ભારત Vs ચીન: OECD રિપોર્ટનો ઘટસ્ફોટ! ભારતીય કંપનીઓને ચીન કરતાં ઓછી સબસિડી

સબસિડીનો તફાવત સ્પર્ધાત્મકતાને વેગ આપે છે

ઓર્ગેનાઈઝેશન ફોર ઈકોનોમિક કો-ઓપરેશન એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (OECD) ના નવા તારણો છેલ્લા બે દાયકામાં ભારત અને ચીનના ઉત્પાદકોને મળતા સરકારી સમર્થનમાં મોટી અસમાનતા દર્શાવે છે. OECD ના MAGIC ડેટાબેઝ, જે કંપનીઓને મળતી વાસ્તવિક ઔદ્યોગિક સબસિડીને માપે છે, તે મુજબ ચીની કંપનીઓએ ભારતીય કંપનીઓની સરખામણીમાં સતત નોંધપાત્ર રીતે વધુ રાજ્ય સમર્થન મેળવ્યું છે. ગ્રાન્ટ્સ, આવકવેરામાં રાહત અને બજાર દર કરતાં ઓછી વ્યાજ દરે લોન જેવી સહાય ચીનની વૈશ્વિક બજાર હિસ્સો કબજે કરવાની ક્ષમતા પાછળનું મુખ્ય કારણ રહી છે. આ રિપોર્ટ 2005 થી 2024 સુધીના 15 ક્ષેત્રોમાં 525 મોટી વૈશ્વિક ઉત્પાદકોને આવરી લે છે.

વૈશ્વિક વેપાર પારદર્શિતા અંગે ચિંતાઓ

OECD રિપોર્ટ વૈશ્વિક વેપાર વિશ્વાસ પર પણ પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે, જેમાં વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO) ના સભ્યો દ્વારા સબસિડીની સૂચનાઓ ન આપવાનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે. 1995 માં 26 સભ્યોથી વધીને 2025 સુધીમાં 117 સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જે પારદર્શિતામાં મોટો ઘટાડો સૂચવે છે અને સંભવતઃ અન્યાયી સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન આપે છે. ભારત સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને ખાતર જેવા ક્ષેત્રોમાં એક 'ક્લીન પ્લેયર' તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જ્યારે ચીની કંપનીઓ સબસિડી આધારિત વિસ્તરણ કરી રહી છે. ડેટા સૂચવે છે કે ચીની કંપનીઓને સરેરાશ, OECD સભ્ય દેશોની કંપનીઓ કરતાં ત્રણથી આઠ ગણી વધુ સરકારી સહાય મળી છે, જે એક રૂઢિચુસ્ત અંદાજ છે, જ્યારે ભારતીય કંપનીઓને મળતી સહાય નોંધપાત્ર રીતે ઓછી રહી છે.

વિશ્વાસનો ઘટાડો અને અન્યાયી સ્પર્ધા

WTO સભ્યો દ્વારા સબસિડીની સૂચનાઓનો વધતો અભાવ વૈશ્વિક વેપાર પ્રથાઓની અખંડિતતા અંગે ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરે છે. 2025 સુધીમાં 70% સભ્યો દ્વારા કોઈ ખુલાસો નહિ કરવાની ધારણા સાથે, સ્પર્ધાનું મેદાન વધુને વધુ અસમાન બની રહ્યું છે. આ પારદર્શિતાના અભાવને કારણે રાજ્યના હસ્તક્ષેપના સાચા પ્રમાણને છુપાવે છે, જેનાથી ચીન જેવી દેશો બજાર હિસ્સો મેળવવા માટે નોંધપાત્ર સબસિડીનો લાભ લઈ શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને ખાતર જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં ભારતીય કંપનીઓ માટે ભારે સબસિડીવાળા ચીની પ્રતિસ્પર્ધીઓ સામે સ્પર્ધા કરવી એ એક મોટો પડકાર છે. આ સબસિડી ગેપ માત્ર બજારોને વિકૃત કરતું નથી, પરંતુ વેપાર ભાગીદારો વચ્ચેનો વિશ્વાસ પણ ઘટાડે છે, જે સંભવિતપણે વેપાર વિવાદો અને સંરક્ષણવાદી પગલાં તરફ દોરી શકે છે.

ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ

ભારત અને ચીન વચ્ચે રાજ્ય સહાયમાં મોટો તફાવત વૈશ્વિક બજાર ગતિશીલતાને પ્રભાવિત કરવાનું ચાલુ રાખવાની સંભાવના છે. OECD નો વાસ્તવિક સબસિડી પરનો ભાર, જાહેર કરાયેલી રકમો કરતાં, સ્પર્ધાત્મક લાભોનું સ્પષ્ટ ચિત્ર પૂરું પાડે છે. જેમ જેમ વધુ દેશો સબસિડીની સૂચના આપવામાં નિષ્ફળ જશે, તેમ વેપાર ઘર્ષણની સંભાવના અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માળખામાં વધુ પારદર્શિતાની જરૂરિયાત વધશે. ભારતીય ઉત્પાદકોએ તેમની પોતાની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે સતત દબાણનો સામનો કરવો પડશે.