ભારતીય જોબ માર્કેટ: ફોર્મલ સેક્ટરમાં ભરતી તો વધી, પણ મહિલાઓની ભાગીદારીમાં મોટું અંતર!

ભારતીય અર્થતંત્રમાં ફોર્મલ જોબ માર્કેટ ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) ના લેટેસ્ટ આંકડાઓ અનુસાર, એપ્રિલથી જુલાઈ 2025 દરમિયાન કુલ 6.9 મિલિયન જેટલા નવા સભ્યો ઉમેરાયા છે, જેમાંથી માત્ર જુલાઈ મહિનામાં જ 2.1 મિલિયન લોકો જોડાયા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે અર્થતંત્રના ફોર્મલાઈઝેશનની પ્રક્રિયા તેજ બની છે.

મહિલાઓની ભાગીદારીમાં અવરોધો

જોકે, આ આંકડા પાછળ એક ગંભીર વાસ્તવિકતા છુપાયેલી છે. વર્કફોર્સ પ્રોવાઈડર Quess Corp ના ડેટા મુજબ, તેમની કુલ સ્ટાફિંગમાં મહિલાઓનું પ્રમાણ માત્ર 17% છે, જે દેશના સરેરાશ 34.3% ના ભાગીદારી દર કરતા ઘણું ઓછું છે. આ દર્શાવે છે કે વિવિધ સેક્ટરોમાં મહિલાઓને સમાવવામાં કંપનીઓ હજુ પણ સંઘર્ષ કરી રહી છે.

સેક્ટર મુજબ સ્થિતિ અને પડકારો

આ જેન્ડર ગેપ દરેક સેક્ટરમાં અલગ-અલગ છે. IT અને સંબંધિત સર્વિસ સેક્ટરમાં મહિલાઓની ભાગીદારી 32% સુધી જોવા મળી છે, જ્યારે પબ્લિક એન્ટરપ્રાઈઝ અને ખેતી જેવા ક્ષેત્રોમાં આ આંકડો સિંગલ ડિજિટમાં છે. વધુમાં, મહિલા કર્મચારીઓમાં જોબ જોઈન કર્યાના 3 થી 6 મહિનામાં જ નોકરી છોડી દેવાનું પ્રમાણ (Attrition Rate) વધુ છે. આ અર્લી-કેરિયર ચર્ન કંપનીઓ માટે ટ્રેનિંગ કોસ્ટ અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ મોટો પડકાર બની રહ્યો છે.

ભવિષ્યની રાહ

ભારતના આર્થિક વિકાસને જો સસ્ટેનેબલ બનાવવો હોય, તો કંપનીઓએ મહિલાઓ માટે વધુ ફ્લેક્સિબલ અને સુરક્ષિત વર્ક કલ્ચર ઊભું કરવું પડશે. માત્ર એન્ટ્રી-લેવલ હાયરિંગ પૂરતું સીમિત ન રહેતા, મહિલાઓ માટે લોંગ-ટર્મ કરિયર પાથ બનાવવા એ હવે કોર્પોરેટ સેક્ટરની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.