ઉત્પાદકો ગ્રાહકો પર નાખશે વધારાનો બોજ?
અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, ઉત્પાદકો ઊર્જા, પરિવહન અને કાચા માલના વધતા ખર્ચને ધીમે ધીમે ગ્રાહકો પર નાખે તેવી પૂરી શક્યતા છે. આનો અર્થ એ છે કે હાલ ભલે ગ્રાહકોને વૈશ્વિક ભાવ વધારાની સીધી અસરથી સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યા હોય, પરંતુ ભવિષ્યમાં તેની સંપૂર્ણ અસર જોવા મળી શકે છે.
ખાદ્ય ફુગાવામાં વધારો, વનસ્પતિ તેલ મોંઘુ
ખાદ્ય પદાર્થોના ફુગાવામાં પણ વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ગત એપ્રિલ મહિનામાં ખાદ્ય અને પીણાંના ફુગાવાનો દર 4.0% રહ્યો હતો, જ્યારે એકંદર ખાદ્ય ફુગાવો 4.2% સુધી પહોંચ્યો હતો. ખાસ કરીને, વનસ્પતિ તેલના ભાવમાં 10.7% નો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે જુલાઈ 2022 પછીની સૌથી ઊંચી સપાટી છે. આ વધારા પાછળ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષથી પ્રભાવિત વૈશ્વિક ભાવો મુખ્ય કારણ છે.
કૃષિ ઉત્પાદન સામે જોખમ, શાકભાજીના ભાવ વધવાની ભીતિ
શાકભાજીના ભાવમાં પણ વધારો યથાવત છે, જેમાં ખાસ કરીને ટામેટાના ભાવ ચિંતાનો વિષય બન્યા છે. Crisil એ ચેતવણી આપી છે કે ચોમાસાની સંભવિત નબળાઈ, અલ નીનોની અસર અને ચાલી રહેલી હીટવેવ જેવી પરિસ્થિતિઓ કૃષિ ઉત્પાદનને અવરોધી શકે છે. આવા કોઈ પણ અવરોધ ભવિષ્યમાં ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ પર વધુ દબાણ લાવી શકે છે, જેનાથી ફુગાવાનું અનુમાન વધુ ચિંતાજનક બની શકે છે.
ઇંધણના ભાવ અને કોર ફુગાવાનું ચિત્ર
વીજળી, ગેસ અને અન્ય ઇંધણના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ આંશિક રીતે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં સરળ આંકડા અને LPGના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે છે. જોકે, જો મધ્ય પૂર્વ સંકટ યથાવત રહેશે તો ઇંધણ સંબંધિત ફુગાવો ફરી વધી શકે છે. કોર ફુગાવાના વલણો મિશ્ર છે. ઉદાહરણ તરીકે, કંપનીઓ દ્વારા આયાતી ઇનપુટ ભાવ વધારાને ગ્રાહકો પર નાખવાના કારણે ઘરવપરાશની વસ્તુઓ અને જાળવણીના ખર્ચમાં વધારો થયો છે. રેસ્ટોરન્ટ અને રહેઠાણના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે કોમર્શિયલ LPGના ઊંચા ભાવને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
કિંમતી ધાતુઓમાં રાહત
બીજી તરફ, સોના, હીરા અને પ્લેટિનમ જેવી કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, કારણ કે વૈશ્વિક ભાવ તાજેતરની ટોચ પરથી પાછા ફર્યા છે. આ વલણ ફુગાવાના વ્યાપક દબાણમાં થોડી રાહત આપી રહ્યું છે.
RBI ની નજર ફુગાવા પર
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) પાસેથી આગામી સમીક્ષામાં વ્યાજ દરો અને નીતિગત વલણ યથાવત રાખવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. સેન્ટ્રલ બેંક ભવિષ્યમાં નીતિગત ગોઠવણો માટે ફુગાવાના બદલાતા વલણો પર નજીકથી નજર રાખશે.
