ભારતમાં વ્યક્તિગત આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરનારાઓની સંખ્યા FY25 માં **8.09 કરોડ**ને વટાવી ગઈ છે, જે FY14 ના **3.05 કરોડ** કરતાં નોંધપાત્ર ઉછાળો દર્શાવે છે. કુલ ફાઇલર્સમાં સ્થિર વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, પરંતુ ખાસ કરીને ઊંચી આવક ધરાવતા કરદાતાઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી છે. ₹10 લાખથી વધુ વાર્ષિક આવક ધરાવતા કરદાતાઓની સંખ્યામાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.
આવકવેરા ફાઇલિંગમાં નવો રેકોર્ડ
ભારતમાં વ્યક્તિગત આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરનારાઓની સંખ્યા નાણાકીય વર્ષ 2025 (FY25) માં 8.09 કરોડનો આંકડો પાર કરીને એક નવો રેકોર્ડ સ્થાપ્યો છે. આ છેલ્લા 11 વર્ષોમાં ટેક્સ બેઝમાં આવેલો મોટો વિસ્તાર દર્શાવે છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2014 (FY14) માં માત્ર 3.05 કરોડ હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન, આવકવેરા વિભાગે દર વર્ષે સરેરાશ 48 લાખ નવા કરદાતાઓ ઉમેરીને કુલ 5 કરોડ થી વધુ વ્યક્તિગત ટેક્સ ફાઇલર્સનો વધારો કર્યો છે.
આવક સ્તરોમાં વૃદ્ધિની પેટર્ન
જ્યારે કુલ ફાઇલર્સની સંખ્યા વધી રહી છે, ત્યારે આવક જૂથોમાં થયેલા ફેરફારો વધુ રસપ્રદ છે. ₹10 લાખથી ₹50 લાખની વાર્ષિક આવક ધરાવતા કરદાતાઓની સંખ્યા નાણાકીય વર્ષ 2016 માં 27.7 લાખ થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2024 માં 1.17 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ સેગમેન્ટમાં વાર્ષિક ધોરણે લગભગ 20% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે એકંદર ટેક્સ ફાઇલર વસ્તી વૃદ્ધિ દર કરતાં ઘણો વધારે છે.
ઉચ્ચ આવક જૂથોમાં પણ સમાન વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. ₹50 લાખથી ₹1 કરોડની આવક ધરાવતા કરદાતાઓ 1.72 લાખ થી વધીને 7.26 લાખ થયા છે. સૌથી વધુ આવક ધરાવતા વર્ગમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ₹1 કરોડથી ₹100 કરોડની વાર્ષિક આવક જાહેર કરનારા લોકોની સંખ્યા નાણાકીય વર્ષ 2016 માં 4,467 થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2024 માં 16,337 થઈ ગઈ છે.
ટોચના કમાનારાઓમાં વૃદ્ધિનો ટ્રેન્ડ
ખાસ કરીને કોવિડ-19 મહામારી પછીના સમયગાળામાં, દેશના ટોચના કમાનારાઓમાં ઝડપી વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ₹100 કરોડથી વધુની વાર્ષિક આવક નોંધાવનારા વ્યક્તિઓની સંખ્યા નાણાકીય વર્ષ 2022 માં 142 હતી, જે નાણાકીય વર્ષ 2026 માં વધીને 576 થઈ ગઈ છે. આ ડેટા સૂચવે છે કે આવક વૃદ્ધિ અને કરવેરાનું ઔપચારિકીકરણ (formalization) હવે ઉચ્ચ આવક જૂથોમાં વધુ સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થઈ રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સૂચિતાર્થ?
રોકાણકારો અને બજાર નિરીક્ષકો માટે, આ આંકડા ભારતમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને ખર્ચ કરવાની ક્ષમતાના વિતરણની વિસ્તૃત સમજ આપે છે. ઉચ્ચ આવક ધરાવતા કરદાતાઓની વધતી સંખ્યા ઘણીવાર પ્રીમિયમ વસ્તુઓ અને નાણાકીય સેવાઓ માટે વધેલી વપરાશ શક્તિ સાથે જોડાયેલી હોય છે. બજાર વિશ્લેષકો આ વલણો પર નજર રાખે છે જેથી ઓટોમોબાઈલ, લક્ઝરી રિટેલ અને બેંકિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક માંગની સંભાવનાનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય. એક ઔપચારિક ટેક્સ બેઝ વધુ સંરચિત ગ્રાહક બજાર સૂચવે છે.
આગળ જોતાં, FY26 માટેના ડેટા પર સૌની નજર રહેશે, જે વર્તમાન વલણો ચાલુ રહે તો કુલ 9 કરોડ ફાઇલર્સ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. રોકાણકારો આવકવેરા વિભાગ તરફથી આવા આંકડાકીય અપડેટ્સ પર ધ્યાન આપી શકે છે, કારણ કે તે આર્થિક ઔપચારિકીકરણ અને મધ્યમ તથા ઉચ્ચ-આવક વર્ગની બદલાતી ખર્ચ ક્ષમતાના મુખ્ય સૂચક તરીકે કામ કરે છે.