વર્ષ 2025માં ભારતીય પરિવારોની નાણાકીય અસ્કયામતો વધીને **$5.3 ટ્રિલિયન** થઈ છે, પરંતુ સામે દેવું **14.3%** ના દરે વધી રહ્યું છે. વધતું દેવું નાણાકીય સ્થિરતા માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
વર્ષ 2025 દરમિયાન ભારતીય પરિવારોના આર્થિક માળખામાં મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. એક તરફ ગ્રોસ ફાઈનાન્શિયલ એસેટ્સ $5.3 ટ્રિલિયન પર પહોંચી છે અને તેમાં 9% નો વાર્ષિક વધારો નોંધાયો છે, તો બીજી તરફ સામે ઘરનું દેવું (Liabilities) 14.3% ના દરે ઉછળ્યું છે. સંપત્તિ વધવાને બદલે દેવું વધુ ઝડપથી વધવું એ લાંબાગાળે આર્થિક મુશ્કેલીઓ નોતરી શકે છે.
બદલાતું રોકાણકારોનું સ્વરૂપ
ભારતીય માર્કેટમાં હવે યુવાનોનું વર્ચસ્વ વધી રહ્યું છે. 30 વર્ષથી ઓછી વયના રોકાણકારો હવે કુલ રોકાણકાર બેઝમાં 38% હિસ્સો ધરાવે છે. વધુમાં, માર્કેટનું વિસ્તરણ હવે માત્ર મેટ્રો સિટી સુધી મર્યાદિત નથી; NSE પર રજિસ્ટર્ડ થયેલા 70% નવા ટ્રેડર્સ ટોચના 10 શહેરો બહારના જિલ્લાઓમાંથી આવે છે. ડિજિટલ ટૂલ્સ અને SIP ને કારણે વધુ લોકો કેપિટલ માર્કેટ સાથે જોડાઈ રહ્યા છે.
સંપત્તિનું કેન્દ્રિત માળખું
ઇક્વિટી અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ તરફ ઝુકાવ હોવા છતાં, ભારતીય બચતનો મોટો હિસ્સો હજુ પણ બેંક ડિપોઝિટમાં (40.2%) રોકાયેલો છે, જ્યારે સિક્યોરિટીઝમાં 32.7% રોકાણ છે. જોકે, સંપત્તિના વિતરણમાં મોટી અસમાનતા છે; દેશના ટોચના 10% પરિવારો પાસે કુલ ચોખ્ખી નાણાકીય સંપત્તિના 65% હિસ્સા પર કબજો છે.
ભવિષ્ય માટે ચિંતાનો વિષય
નિષ્ણાતો માટે સૌથી મોટી ચિંતા દેવું અને આવક વચ્ચેનો તફાવત છે. જો જવાબદારીઓ સંપત્તિ કરતાં વધુ ઝડપથી વધશે, તો લોકોની ડિસ્પોઝેબલ ઇન્કમ પર દબાણ આવશે, જેની સીધી અસર માર્કેટમાં આવતા રોકાણ પ્રવાહ પર પડી શકે છે. હવે સૌની નજર Reserve Bank of India ના રિટેલ ક્રેડિટ ડેટા પર છે, જે આ વધતા લીવરેજને કાબૂમાં લેવા અંગે સંકેત આપી શકે છે.