Whalesbook
ટેરિફના ભયમાંથી રાહત, પણ જોખમ યથાવત
તાજેતરમાં વેપાર યુદ્ધ (Trade War) જેવા ટેરિફ (Tariff) વધારવાના ભયમાં ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે ભારતીય અર્થતંત્રને તાત્કાલિક રાહત મળી છે. આ ભયને કારણે અગાઉ Nifty 50 માં 3% નો ઘટાડો થયો હતો અને માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં લગભગ ₹14 લાખ કરોડ નું ધોવાણ થયું હતું. જોકે, આ ભય ઝડપથી ઓછો થતાં ભારતીય શેરબજારમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. Nifty 50 એ નુકસાન ભરપાઈ કર્યું છે. હાલમાં Nifty 50 છેલ્લા એક વર્ષમાં 13% નો ફેરફાર દર્શાવે છે, પરંતુ કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે બજાર 'સ્ટ્રક્ચરલ વોલેટિલિટી' (Structural Volatility) ના યુગમાં પ્રવેશી રહ્યું છે.
ચીનનો ડિફ્લેશનરી પડછાયો અને વૈશ્વિક મંદી
જોકે તાત્કાલિક ટેરિફ વિવાદો શાંત થયા છે, વૈશ્વિક સ્તરે, ખાસ કરીને ચીન તરફથી આવતું ડિફ્લેશનરી (Disinflationary) દબાણ યથાવત છે. જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં ચીનનો પ્રોડ્યુસર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (PPI) સતત 40 મહિના થી ઘટી રહ્યો છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 1.4% ઘટ્યો છે. આ સતત ડિફ્લેશનરી ટ્રેન્ડ ભારતના હોલસેલ અને કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (CPI) પર પણ અસર કરી શકે છે. ફેબ્રુઆરી 2025 માં વૈશ્વિક ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં 0.9% નો માસિક વધારો થયો હતો, પરંતુ લાંબા ગાળાના અનુમાનો વૈશ્વિક ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં નરમાઈ દર્શાવે છે. આગાહી મુજબ, દક્ષિણ એશિયાના વિકાસ દરમાં 2026 માં ઘટાડો થઈને 6.2% રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે ચીનની અર્થવ્યવસ્થા પણ ધીમી પડી શકે છે.
GDP વૃદ્ધિના મિશ્ર અનુમાનો અને ઘરેલું માંગની નબળાઈ
ભારતના FY27 માટેના આર્થિક વિકાસ અનુમાનો અલગ અલગ છે. IMF એ 2026 અને 2027 માટે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 6.4% રહેવાનું અનુમાન લગાવ્યું છે, જ્યારે Moody's એ 6.4% અને વિશ્વ બેંક 6.5% નો અંદાજ આપ્યો છે. ભારતના ઇકોનોમિક સર્વે મુજબ, વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 6.8% થી 7.2% ની વચ્ચે રહેવાની શક્યતા છે. SBI Mutual Fund દ્વારા નાણાકીય GDP 11% અને વાસ્તવિક GDP 7.2% રહેવાની આગાહી છે, જ્યારે Crisil 6.7% વૃદ્ધિ અને 4.3% ફુગાવાનો અંદાજ ધરાવે છે. Morgan Stanley તેના બેઝ કેસમાં માને છે કે હાલના અનુમાનોમાં ટ્રેડ ડીલ નોર્મલાઇઝેશન (Trade Deal Normalization) નો સમાવેશ થઈ ગયો છે. જોકે, આ અનુમાનો ઘરઆંગણે વપરાશી માંગ (Discretionary Consumption) અને ઓટો સેલ્સ (Auto Sales) જેવી બાબતોમાં નબળાઈ દર્શાવે છે. FY27 માં ફુગાવો મુખ્યત્વે ફૂડ પ્રાઈસ (Food Prices) માં સામાન્ય તેજીને કારણે વધીને લગભગ 4.3% રહેવાની ધારણા છે.
Bear Case: વૃદ્ધિની પાછળ છુપાયેલા જોખમો
જોકે ભારતના નાણાકીય GDP વૃદ્ધિના અનુમાનો FY27 માટે 10-11% જેટલા મજબૂત દેખાઈ રહ્યા છે, તે અંદર રહેલી નબળાઈઓને છુપાવી શકે છે. ચીનના લાંબા સમયથી ઘટતા ઉત્પાદક ભાવને કારણે વૈશ્વિક ડિફ્લેશનરી ટ્રેન્ડ ભારતીય કંપનીઓના માર્જિન (Margins) માટે મોટો ખતરો છે. આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓ ખર્ચમાં વધારો ગ્રાહકો પર ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં, જેના કારણે નાણાકીય GDP વૃદ્ધિ અને વાસ્તવિક કમાણી વૃદ્ધિ વચ્ચે અંતર વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, ઘરેલું વપરાશી માંગમાં નોંધાયેલી નબળાઈ સૂચવે છે કે અપેક્ષિત વૃદ્ધિ પુનઃપ્રાપ્તિ બાહ્ય પરિબળો અથવા સરકારી ઉત્તેજન પર વધુ પડતો આધાર રાખી શકે છે, નહિ કે ટકાઉ ખાનગી ક્ષેત્રની ગતિ પર. બજારના ચડાવ-ઉતાર સામે ભારતીય બજારોની ઐતિહાસિક સ્થિતિસ્થાપકતાને કારણે બેદરકાર ન થવું જોઈએ; વર્તમાન વૈશ્વિક વાતાવરણ 'સ્ટ્રક્ચરલ વોલેટિલિટી' દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. આનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યના આંચકા, જે વેપાર નીતિઓ અથવા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવમાંથી ઉદ્ભવી શકે છે, તેની અગાઉ જોવા મળેલા કરતાં વધુ ગંભીર અને લાંબા ગાળાની અસરો થઈ શકે છે. નાણાકીય વૃદ્ધિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી સંભવિત ઓછું મજબૂત વાસ્તવિક GDP વિસ્તરણ પણ છુપાઈ શકે છે, કારણ કે વિવિધ અનુમાનો 6.2% થી 7.4% ની રેન્જમાં છે.