ભારતીય રિયલ એસ્ટેટમાં 'ગ્રીન' ક્રાંતિ: હવે કમ્પ્લાયન્સ નહીં, પણ પ્રોફિટ માટેની રણનીતિ

ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ અને કન્સ્ટ્રક્શન સેક્ટરમાં હવે મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. પર્યાવરણીય સ્થિરતા (Sustainability) હવે માત્ર કાયદાકીય મજબૂરી નથી રહી, પરંતુ વ્યવસાય કરવાની એક સ્માર્ટ રીત બની ગઈ છે. ગ્રીન સર્ટિફિકેશન ધરાવતી પ્રોપર્ટીઝમાં પરંપરાગત ઇમારતોની સરખામણીએ 8% વધુ ભાડું મળે છે, જે સંસ્થાકીય રોકાણકારોને આકર્ષી રહ્યું છે.

લાંબા ગાળાનું મૂલ્ય અને મૂડી પ્રાપ્તિ

જે પ્રોપર્ટીઝ પાસે પર્યાવરણીય પ્રમાણપત્રો નથી, તેમના ભવિષ્યમાં વેલ્યુ ઘટવાનું અને લિક્વિડિટીનું જોખમ વધી ગયું છે. ડેવલપર્સ હવે ગ્રીન સર્ટિફિકેશનને ફાઇનાન્શિયલ લિવર તરીકે વાપરી રહ્યા છે. ઘણી બેંકો અને સંસ્થાઓ હવે ESG બેન્ચમાર્કના આધારે લોન આપે છે, જેનાથી ગ્રીન પ્રોજેક્ટ્સ ધરાવતી કંપનીઓને સરળતાથી અને સસ્તા દરે મૂડી મળી રહે છે.

સરકારી અને નિયમનકારી પ્રોત્સાહન

સરકારે પણ આ દિશામાં મોટું પગલું ભર્યું છે. FY23 થી અત્યાર સુધીમાં ₹72,697 કરોડ થી વધુ રકમ સોવરિન ગ્રીન બોન્ડ્સમાં રોકવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, SEBI ના નવા BRSR (Business Responsibility and Sustainability Report) ફ્રેમવર્કને કારણે મોટી કંપનીઓએ તેમના પર્યાવરણીય પ્રભાવ વિશે પારદર્શક રહેવું પડે છે, જેની સીધી અસર તેમના કન્સ્ટ્રક્શન પ્રોસેસ પર પડી રહી છે.

ગ્લોબલ ટ્રેડ અને કાર્બન ટેક્સની અસર

આ ટ્રેન્ડ માત્ર સાઇટ પૂરતો સીમિત નથી. યુરોપિયન યુનિયનનો 'કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મેકેનિઝમ' (CBAM) ભારતીય સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદકો માટે પડકાર બની રહ્યો છે. જે કંપનીઓ કાર્બન એમિશન ઘટાડવામાં નિષ્ફળ જશે, તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં સ્પર્ધામાં ટકી રહેવું મુશ્કેલ પડશે.

પડકારો અને ભવિષ્યની સ્થિતિ

જોકે, નાના અને મધ્યમ કદના ડેવલપર્સ માટે આ માર્ગ સરળ નથી. મેટ્રો સિટીની બહાર ઇકો-ફ્રેન્ડલી મટીરિયલની સપ્લાય ચેઇન મર્યાદિત છે અને સર્ટિફિકેશનનો ખર્ચ પણ ઊંચો છે. રોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે કઈ કંપનીઓ પોતાની સપ્લાય ચેઇનને ઓપ્ટિમાઇઝ કરીને ખર્ચ ઘટાડી શકે છે અને ગ્રીન સર્ટિફિકેશન દ્વારા લાંબા ગાળાની વેલ્યુ બનાવી શકે છે.