નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતની ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit) **₹7.14 લાખ કરોડ** નોંધાઈ છે, જે વાર્ષિક લક્ષ્યાંકના **42.1%** જેટલી થાય છે. ખર્ચમાં વધારો અને ટેક્સ કલેક્શનમાં સુસ્તીને કારણે **4.3% GDP** ના લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવામાં મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે.
વર્ષ 2027 ના પ્રથમ છ મહિનાના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે સરકારના ખજાના પર દબાણ વધી રહ્યું છે. ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં ફિસ્કલ ડેફિસિટ વાર્ષિક લક્ષ્યાંકના 36.5% હતી, જે હવે વધીને 42.1% પર પહોંચી ગઈ છે. સરકારનું મુખ્ય લક્ષ્ય ફિસ્કલ ડેફિસિટને 4.3% GDP સુધી મર્યાદિત રાખવાનું છે, પરંતુ હાલના ટ્રેન્ડ મુજબ આ લક્ષ્ય સિદ્ધ કરવું પડકારજનક બની શકે છે.
ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનું અસંતુલન
સરકારનો કુલ ખર્ચ ₹25.5 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે, જેમાં રેવન્યુ એક્સપેન્ડિચરમાં 10% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. ચિંતાની વાત એ છે કે કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરની ગતિ ધીમી પડી છે. પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં કેપેક્સ વૃદ્ધિ 23.7% હતી, જે બીજા ક્વાર્ટરમાં ઘટીને માત્ર 2.8% રહી ગઈ છે. હવે વર્ષના બીજા ભાગમાં કેપેક્સ ટાર્ગેટ પૂરો કરવા માટે 16.2% ની વૃદ્ધિની જરૂર પડશે, જે હાલના બજેટ અને આર્થિક સ્થિતિમાં અઘરું છે.
ટેક્સ કલેક્શન અને ICRA નું અનુમાન
ટેક્સ કલેક્શન માત્ર 6.1% ના દરે વધ્યું છે, જે ખર્ચની સરખામણીએ ઘણું ઓછું છે. સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં નેટ ટેક્સ રેવન્યુ ₹12.76 લાખ કરોડ રહી છે. ખાસ કરીને એક્સાઈઝ ડ્યુટી અને પર્સનલ ઈન્કમ ટેક્સની આવકમાં નબળાઈ જોવા મળી છે. ICRA ના એનાલિસ્ટ્સના મતે, વર્ષના અંત સુધીમાં ફિસ્કલ સ્લિપેજ ₹1.3 લાખ કરોડ થી ₹1.4 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આ જોખમ પાછળ ખાતર અને ઈંધણની સબસિડીનું વધતું ભારણ મુખ્ય કારણ છે.
આગામી સમયમાં ટેક્સ કલેક્શનમાં સુધારો અને સરકારી ખર્ચનું અસરકારક સંચાલન બજાર માટે મુખ્ય મોનિટરિંગ પોઈન્ટ બની રહેશે.